Eylül ayının soğuk ve yağışlı geçmesinin ardından yazdan kalma günleri özleyenler arama motorlarında pastırma sıcakları ne zaman sorusuna yanıt arıyor. Sonbaharın ortasında birkaç gün süren bu hava olayı, havanın mevsim normallerine göre aniden ısındığı dönem olarak tanımlanıyor. Uzmanlar, küresel ısınma sebebiyle son yıllarda birçok hava olayının değiştiğini ve pastırma yazının da bu durumdan etkilendiğini belirtiyor.
2026 YILINDA PASTIRMA SICAKLARI NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Halk arasında pastırma yazı, kocakarı soğukları ve kırkikindi yağışları gibi adlarla anılan hava olaylarının şiddeti iklim değişikliği nedeniyle farklılık gösteriyor. Pastırma yazı bazı yıllarda hiç yaşanmazken bazen de yılda birden fazla kez görülebiliyor. 2026 yılı için yapılan güncel değerlendirmelere göre 25 Ekim ile 15 Kasım aralığı öne çıkıyor. Bu dönemin özellikle ekim ayının son haftası ile kasım ayının ilk günlerinde daha yakından takip edilmesi bekleniyor.
PASTIRMA SICAKLARI KAÇ GÜN SÜRECEK?
Pastırma sıcaklarının süresi şimdiden kesin olarak hesaplanamıyor. Sıcak hava dönemi çoğunlukla 3 ila 10 gün arasında etkili oluyor. Bazı yıllarda birkaç günle sınırlı kalan dönem, uygun atmosfer koşullarında yaklaşık bir haftaya kadar uzayabiliyor, nadiren daha uzun süreli sıcaklık artışları da görülebiliyor. Sürenin belirlenmesinde yüksek basınç sisteminin etkisi, rüzgârın durumu ve yeni bir soğuk hava dalgasının bölgeye ulaşıp ulaşmaması rol oynuyor. Bu nedenle 2026 için kesin bir gün sayısı vermek meteorolojik açıdan doğru kabul edilmiyor.
BÖLGELERE GÖRE PASTIRMA SICAKLARI DEĞİŞİYOR MU?
Pastırma sıcakları Türkiye'nin her yerinde aynı günlerde ve aynı şiddette hissedilmeyebilir. Marmara ve İç Anadolu bölgelerinde gündüzleri güneşli ve ılık hava görülürken geceleri sıcaklıklar hızla düşebiliyor. Ege ve Akdeniz'de ise ılık hava daha uzun süre etkili olabiliyor. Doğu ve yüksek kesimlerde gece sıcaklıkları düşük kalmaya devam ederken gündüz sıcaklıklarındaki artış daha sınırlı hissediliyor. Gündüz ile gece sıcaklıkları arasındaki belirgin fark bu dönemin temel özelliğini oluşturuyor.
PASTIRMA SICAKLARI NE DEMEK?
Kutuplardan gelen alçak bir soğuk hava kütlesinin hareketsizleşerek sıcak bir yüksek basınç merkezi oluşturması sonucunda ortaya çıkan bu dönem, istikrarlı bir katmanlaşma yaratan sıcaklık değişimleriyle dikkat çekiyor. Bu süreçte havanın dikey hareketi engelleniyor ve alçaklarda yoğunlaşan duman ile toz havanın puslu olmasına yol açıyor. Pastırma yazı deyimi, pastırmanın bu dönemde hazırlanmasından ötürü veriliyor. Gece ve gündüz sıcaklık farklarının yılın geneline oranla en yüksek seviyede olması, etin gözeneklerinin gündüzleri sıcak nedeniyle açılmasına ve geceleri soğuk nedeniyle kapanmasına neden olarak sıvanan çemenin etin içine çok iyi işlemesini sağlıyor. Dünyanın pek çok yerinde yaşanan bu süreç Almanya'da kocakarı yazı, İsveç'te Azize Birgitta yazı, Amerika Birleşik Devletleri'nde ise Yerli yazı gibi adlarla anılıyor.
