Karadeniz kıyısına ulaşan sürgün gemilerinin önemli duraklarından biri olan Samsun’da, 21 Mayıs 1864 Çerkes Soykırımı ve Sürgünü’nün 162’nci yıl dönümü nedeniyle anma etkinliği gerçekleştirildi. Samsun Kafkas Çerkes Vakfı’nın organize ettiği programa geleneksel Çerkes kıyafetleri giyen gençler ve çok sayıda vatandaş katıldı. Akşam namazının ardından Kur’an-ı Kerim tilaveti ve dualarla başlayan programda, sürgün yollarında hayatını kaybeden atalar rahmetle anıldı.
BAŞKAN GÜNER'DEN AÇIKLAMA
Programda konuşan Samsun Kafkas Çerkes Vakfı Başkanı Nurettin Güner, 21 Mayıs 1864 tarihinin Çerkes halkı açısından büyük bir felaketin simgesi olduğunu söyledi. Güner, "21 Mayıs yalnızca bir savaşın sonu değil; Çerkes halkının anayurdundan koparıldığı, sistematik yok etme ve sürgün politikalarının zirveye ulaştığı kara bir tarihtir" dedi.
SÜRGÜN SÜRECİNİN TARİHSEL GERÇEKLERİ
Program kapsamında vakıf tarafından hazırlanan basın açıklaması kamuoyu ile paylaşıldı. Açıklamada, Çarlık Rusyası’nın yürüttüğü yayılmacı politikalar sonucu yüz binlerce Çerkes’in yaşamını yitirdiği ya da anayurtlarından sürgün edildiği belirtildi. Karadeniz’i ağır şartlar altında geçmek zorunda kalan sürgün kafilelerinin açlık, salgın hastalıklar ve yetersiz yaşam koşulları nedeniyle büyük kayıplar verdiği ifade edildi.
KILIÇDEDE CAMİİ BÖLGESİNİN ÖNEMİ
Açıklamada, anma programının düzenlendiği Kılıçdede Camii bölgesinin tarihsel önemine değinilerek, sürgün sürecinde on binlerce Çerkes’in Samsun’a ulaştığı ve bölgede beş büyük mülteci kampından birinin kurulduğu kaydedildi. Bölgede geçmişte bir Çerkes Mezarlığı’nın bulunduğu belirtilen açıklamada, "Bu topraklar, hayatını kaybeden binlerce insanın sessiz tanığıdır" ifadelerine yer verildi.
KİMLİK MÜCADELESİ VE TARİHSEL FARKINDALIK
Dünyanın farklı bölgelerine dağılmış milyonlarca Çerkes’in dilini, kültürünü ve kimliğini yaşatmak için mücadele verdiği vurgulanan açıklamada, 21 Mayıs’ın yalnızca bir yas günü değil; tarihsel adalet, insan hakları ve toplumsal hafıza açısından önemli bir farkındalık günü olduğu belirtildi.
Vakfın açıklaması şu sözlerle sona erdi:
"162 yıl önce yaşanan bu büyük acıyı Çerkesler unutmadı, unutturmayacak. Soykırım ve sürgün yollarında hayatını kaybeden tüm atalarımızı rahmet ve saygıyla anıyor; onların mirasına, tarihine ve mücadelesine sahip çıkmaya devam edeceğimizi kamuoyuna saygıyla duyuruyoruz"
