Alp Dağları’nda 1991 yılında iki dağcının karşısına çıkan bir ceset, Avrupa tarihine ilişkin önemli keşiflerden birinin kapısını araladı. İlk bakışta yakın zamanda hayatını kaybetmiş bir dağcı olduğu sanılan kişinin aslında 5 bin yıldan uzun süredir buzların içinde olduğu anlaşıldı. Bilim dünyasının “Ötzi” adını verdiği mumyanın üzerinde yapılan incelemeler, yalnızca kim olduğunu değil, ne yediğini, hangi hastalıklara yatkın olduğunu ve nasıl öldüğünü de ortaya çıkardı.

Ötzi’nin MÖ 3350 ile 3105 yılları arasında yaşadığı ve öldüğünde yaklaşık 45 yaşında olduğu belirlendi. Cesedin yanında bulunan kıyafetler, ayakkabılar, oklar, yay ve çeşitli aletler de buz sayesinde günümüze kadar ulaştı. En dikkat çekici eşyalardan biri ise bakır baltasıydı. Buluntu, Bakır Çağı Avrupa’sında kullanılan araç ve gereçlere ilişkin önemli veriler sundu.

Ötzi’nin midesi de ölümünden binlerce yıl sonra incelendi. Araştırmalarda son öğününde dağ keçisi eti, tahıllar ve çeşitli bitkisel gıdalar tükettiğine ilişkin bulgulara ulaşıldı. Vücudundaki çok sayıdaki dövme de dikkat çekti. Çizgi ve işaretlerden oluşan dövmeler, bugüne ulaşan en eski dövme örnekleri arasında yer aldı.

Ancak Ötzi hakkındaki en büyük soru nasıl öldüğüydü. Yapılan incelemelerde sol omzunda bir ok ucu tespit edildi. Okun damarlardan birine zarar vererek ciddi kan kaybına yol açmış olabileceği değerlendirildi. Elindeki kesik ve diğer yaralanmalar da Ötzi’nin ölümünden kısa süre önce bir çatışma yaşamış olabileceğini gösterdi.

Genetik incelemelerle Ötzi hakkında başka ayrıntılara da ulaşıldı. Kahverengi gözlü olduğu, laktozu sindirmekte zorlanmaya genetik yatkınlık taşıdığı ve kalp-damar hastalıkları açısından bazı risk faktörlerine sahip olduğu belirlendi.

Yaklaşık 5 bin 300 yıl buzların içinde kalan Ötzi, bugün İtalya’nın Bolzano kentindeki Güney Tirol Arkeoloji Müzesi’nde özel olarak oluşturulan soğuk ortamda korunuyor. Ötzi üzerinde yürütülen çalışmalar, Bakır Çağı’nda yaşayan insanların beslenmesinden sağlık durumuna kadar birçok konuda bilim insanlarına veri sunuyor.

Yorumlar