Türkiye’nin yakın tarihinde derin iz bırakan olaylardan biri olan Sivas Katliamı, 2 Temmuz 1993 tarihinde Sivas’ta düzenlenen Pir Sultan Abdal Kültür Etkinlikleri sırasında yaşanmıştı. Kamuoyunda “Madımak Oteli Olayı” veya “Madımak Katliamı” olarak da anılan olayda, Madımak Oteli’nin ateşe verilmesi sonucu 37 kişi hayatını kaybetmişti.
Aradan geçen yıllara rağmen olay, her yıl 2 Temmuz’da düzenlenen anma programlarıyla yeniden gündeme gelirken, yaşananlara ilişkin ayrıntılar da kamuoyu tarafından merak edilmeye devam ediyor. Peki, Madımak Oteli olayında neler yaşanmıştı, süreç nasıl gelişmişti?
Pir Sultan Abdal Kültür Etkinlikleri, halk ozanı Pir Sultan Abdal’ın anısını yaşatmak amacıyla düzenlenen kültür ve sanat organizasyonları arasında yer alıyordu. 1993 yılında gerçekleştirilen etkinliklere Türkiye’nin farklı şehirlerinden çok sayıda yazar, şair, sanatçı, akademisyen ve halk ozanı katılmış, davetlilerin önemli bir bölümü de Madımak Oteli’nde konaklamıştı.
Etkinliklerin düzenlendiği dönemde, yazar Aziz Nesin’in Salman Rushdie’nin “Şeytan Ayetleri” adlı eserini Türkçede yayımlamaya yönelik girişimi kamuoyunda yoğun tartışmalara neden olmuştu. Bunun yanı sıra dönemin siyasi ve toplumsal atmosferindeki gerginlik de Sivas’taki tansiyonun yükselmesine zemin hazırlamıştı.
2 Temmuz 1993 günü cuma namazının ardından toplanan kalabalık önce etkinliklerin düzenlendiği bölgeye yönelmiş, daha sonra Madımak Oteli’nin önünde toplanmıştı. Saatler boyunca devam eden olaylar sırasında otel taşlanmış, ardından binada yangın başlamıştı.
Yangının kısa sürede büyümesiyle birlikte otelde bulunan çok sayıda kişi içeride mahsur kalmıştı. Güvenlik güçleri ile itfaiye ekiplerinin müdahalesine rağmen yangında can kayıpları yaşanmıştı.
Etkinlikler için Sivas’a gelen isimler arasında Aziz Nesin’in yanı sıra Metin Altıok, Hasret Gültekin, Muhlis Akarsu, Nesimi Çimen, Asım Bezirci, Behçet Aysan, Asaf Koçak ve çok sayıda yazar, şair, sanatçı ile akademisyen yer almıştı. Aziz Nesin yangından sağ olarak kurtarılmış, otelde bulunan birçok sanatçı ve aydın ise yaşamını yitirmişti.
Madımak Oteli’nde çıkan yangında etkinliklere katılan 33 kişi ile 2 otel çalışanı hayatını kaybetmişti. Olaylar sırasında göstericiler arasından da 2 kişi yaşamını yitirmiş, toplam can kaybı 37 olarak kayıtlara geçmişti. Olayda çok sayıda kişi de yaralanmıştı.
Olayın ardından geniş çaplı soruşturma başlatılmış, çok sayıda kişi gözaltına alınmış ve haklarında dava açılmıştı. Yargılama sürecinde bazı sanıklar ağır hapis cezalarına çarptırılmış, firari sanıklara ilişkin davaların bir bölümü ise ilerleyen yıllarda zamanaşımı nedeniyle düşmüştü. Dava süreci ve olay günü yaşananlar uzun yıllar boyunca kamuoyunda tartışılmaya devam etmişti.
Madımak Oteli daha sonraki yıllarda kamulaştırılmıştır. Yapılan düzenlemelerin ardından bina Sivas Bilim ve Kültür Merkezi olarak hizmet vermeye başlamış, olayda hayatını kaybedenlerin anısını yaşatmak amacıyla anı bölümü oluşturulmuştur.