Sosyal güvenlik başyazarı İsa Karakaş, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun tarım emekçilerini yakından ilgilendiren tarihi kararı duyurdu. Karara göre, 1999 öncesi ürün bedelinden prim kesintisi yapılan çiftçiler, para SGK kasasına girmemiş olsa bile EYT kapsamına alınacak.
Sosyal güvenlik başyazarı İsa Karakaş, Türkiye Gazetesi'ndeki bugünkü yazısında, yüz binlerce tarım emekçisine yaş şartı olmadan erken emeklilik yolunu açan emsal niteliğindeki Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (YHGK) kararını mercek altına aldı. Karar, 1994 yılında bir çiftçinin sattığı pamuk bedelinden yapılan prim kesintisinin (tevkifat) SGK'ya yatırılmaması üzerine başlayan uzun bir hukuki mücadelenin zaferini ilan ediyor.
ŞİRKET PARAYI SGK'YA YATIRMADI, FATURA ÇİFTÇİYE KESİLDİ
Hukuki sürecin temelini oluşturan olayda, bir çiftçi 1994 yılında özel bir şirkete 3 bin 500 kilo pamuk sattı ve bu satış sırasında ürün bedelinden prim kesintisi yapıldı. Çiftçi, elindeki bu makbuza dayanarak sigorta girişinin 1994 yılına çekilmesini ve böylece EYT kapsamında yaş şartı aranmadan derhal emekli olmayı talep etti.
İlk Derece Mahkemesi çiftçiyi haklı bulurken, SGK kararı İstinaf’a taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) ise "Şirket kesintiyi yapmış ancak parayı SGK kasasına yatırmamış" gerekçesiyle yerel mahkemenin kararını bozarak faturayı çiftçiye kesti.
YHGK SON NOKTAYI KOYDU
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin bozma kararına direnen İstinaf Mahkemesi'nin ardından dosya, en üst merci olan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun önüne geldi. YHGK, şu gerekçelerle son noktayı koydu:
Takip Görevi SGK'nındır: Ürün bedelinden yapılan prim kesintisinin SGK’ya yatırılıp yatırılmadığını kontrol etme sorumluluğu sigortalıya yüklenemez.
Şirket Sorumludur: Kesintiyi yapıp Kuruma aktarmayan şirket yöneticileri, bu paradan SGK’ya karşı "müştereken ve müteselsilen" sorumludur.
Denetim Eksikliği: Kanun, SGK’ya bu paraları zorla tahsil etme yetkisini zaten vermiştir. SGK, kendi denetim görevini yapmayıp, aradaki tüccarın hatasının cezasını çiftçiye kesemez.
Makbuz Varsa Hak Vardır: Vatandaş priminin kesilmesine rıza gösterdiği an sosyal güvenlik sistemine dahil olma iradesini ortaya koymuştur. Paranın SGK kayıtlarına girmemiş olması tescile engel değildir.
BU KARAR NEDEN ÖNEMLİ? KİMLERİ KAPSIYOR?
Bu tarihi karar, yıllarca mağdur edilen ve 60 yaşını beklemek zorunda bırakılan tarım emekçileri için can suyu oldu. Kararla birlikte, 8 Eylül 1999 tarihi ve öncesinde adına tarım ürün bedelinden prim kesintisi (tevkifat) yapılmış olan tüm vatandaşlar, ellerindeki kesinti makbuzuyla mahkemeye başvurarak sigorta başlangıçlarını geriye çekebilecek.
Böylece yüz binlerce çiftçi, yaş şartı aranmaksızın EYT’den erken emeklilik fırsatını yakalayabilecek.
