Son dönemde artan gizli reklamlar, yapay zeka ile oluşturulan gerçekçi içerikler ve sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen yanıltıcı paylaşımlar üzerine Ticaret Bakanlığı, "Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" kapsamında yeni düzenlemeleri yürürlüğe aldı. Resmî Gazete'de yayımlanan değişikliklerle sosyal medya kullanıcılarının korunmasına yönelik yeni kurallar uygulanmaya başladı.
Yapay zeka içeriklerine etiket zorunluluğu
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri yapay zeka ile hazırlanan içerikler oldu. Yeni kurala göre, insandan ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin yapay zeka ile üretildiğinin açık şekilde belirtilmesi gerekecek. Reklam Kurulu verilerine göre özellikle "deepfake" olarak adlandırılan sahte içeriklerin tüketicilerin karar verme süreçlerini etkileyebildiği değerlendirilirken, gerçek kişilerin dijital kopyalarının bir ürünü kullanıyormuş gibi gösterilmesi de yasak kapsamına alındı.
Influencer paylaşımları daha sıkı denetlenecek
Yeni yönetmelikle birlikte sosyal medya içerik üreticilerinin yaptığı reklam paylaşımlarına ilişkin kurallar da netleştirildi. Hediye ürün, davet veya indirim gibi her türlü menfaat karşılığında yapılan tanıtımların "reklam" veya "tanıtım" ibaresiyle açık şekilde belirtilmesi zorunlu hale geldi.
Karanlık tasarımlar yaptırıma tabi olacak
Düzenleme kapsamında kullanıcıları istemedikleri işlemlere yönlendiren, üyelik iptalini zorlaştıran veya stokta son ürün kaldığı izlenimi oluşturan "karanlık tasarımlar" da Reklam Kurulu'nun denetimine girdi. Kurul tarafından yapılacak incelemelerde aykırılık tespit edilmesi halinde içeriklerin durdurulmasından idari para cezasına kadar çeşitli yaptırımlar uygulanabilecek.
Çevre beyanları belgeyle desteklenecek
Yeni kurallar doğrultusunda "doğa dostu" ve "sürdürülebilir" gibi çevresel ifadeler de belirli şartlara bağlandı. Üniversite onayı veya akredite kuruluş belgesi bulunmayan ürünlerde bu ifadelerin reklamlarda kullanılmasına izin verilmeyecek.
Çocuklara yönelik reklamlar da düzenlendi
Yönetmelik kapsamında çocukların oyun ve internet alışkanlıklarının analiz edilerek kişiye özel reklam gösterilmesi de engellenecek. Böylece çocukların dijital platformlarda reklam amaçlı hedeflenmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Reklam Kurulu resen inceleme yapabilecek
Yeni düzenlemelerin ardından denetim süreci Reklam Kurulu tarafından yürütülecek. Aykırılık tespit edilmesi halinde Kurul resen inceleme başlatabilecek. 2026 yılında aldatıcı reklamlar ve haksız ticari uygulamalar için uygulanacak idari para cezalarının 79 bin 161 liradan başlayıp 31 milyon 808 bin 530 liraya kadar çıkabileceği belirtildi.
