30 Ağustos Zafer Bayramı’nın 104. yıl dönümü dolayısıyla Samsun Müzesi’nde “Bir Zafer, Bir Şehir, Bir Madalya: 30 Ağustos ve Samsun” başlıklı panel gerçekleştirildi.
30 AĞUSTOS’UN ÖNEMİ ELE ALINDI
Samsun Valisi Orhan Tavlı, Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan ve Ondokuz Mayıs Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın’ın katıldığı panelde, 30 Ağustos Zaferi’nin Türk tarihi açısından önemi ile Samsun’un Milli Mücadele’deki rolü ele alındı.
Panelde konuşan OMÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kaya Tuncer Çağlayan, 30 Ağustos Zaferi’nin Türk tarihi açısından ayrı bir öneme sahip olduğunu belirtti.
Çağlayan, “Mustafa Kemal Paşa’nın ifadesiyle, bu zaferlerden hepsi kıymetli olmakla birlikte 30 Ağustos Zaferi hepsinin üzerindedir. Çünkü bu 30 Ağustos’ta eğer biz kaybetmiş olsaydık, Sevr haritasında görülen tablonun gerçekleşebilme ihtimali söz konusu olacaktı” dedi.
“SEVR ANTLAŞMASI’NI PARAMPARÇA EDEN ŞEY 30 AĞUSTOS OLDU”
Yunanistan’ın Megali İdea hedefleri kapsamında hazırlanan haritalarda Anadolu’nun önemli bölümünün Yunanistan sınırları içerisinde gösterildiğini anlatan Çağlayan, Samsun’un da Amisos adıyla Pontus bölgesi içerisinde değerlendirildiğini söyledi.
Çağlayan, “Yunan Genelkurmayı tarafından hazırlanmış haritada Trakya, İstanbul, Bursa, İzmir, güneyde Muğla Yunanistan olarak değerlendirilmiş. Karadeniz’de ise Samsun’u Amisos yaparak burayı Pontus olarak değerlendirmiş. Altında ‘Empire of Greece’ yazıyor. İşte bu Sevr Antlaşması’nı paramparça eden şey 30 Ağustos olmuştur” ifadelerini kullandı.
“SAMSUN MİLLİ MÜCADELE'YE ÖNCÜLÜK ETMİŞTİR''
Samsun’un Milli Mücadele’deki rolünün yalnızca 19 Mayıs 1919 ile sınırlı olmadığını belirten Çağlayan, kentin lojistik açıdan da önemli bir merkez olduğunu söyledi.
Çağlayan, “Samsun, hepimizin malumu, 19 Mayıs’ta Mustafa Kemal Paşa’ya Millî Mücadele ile ilgili bütün kanaatlerinin gerçekleşebileceğine dair onu ikna eden bir cesaret vermiştir. Samsun halkı, ilk teşkilatlanmanın burada başlamasına öncülük etmiştir” diye konuştu.
Samsun’un 30 Ağustos’a giden süreçte maddi olarak da Milli Mücadele’ye katkı sunduğunu ifade eden Çağlayan, “Özellikle Sovyetler Birliği’nden gelen silah, cephane ve sair malzemenin iç bölgeye aktarılmasında limanımız önemli bir görev üstlenmiştir” dedi.
SAMSUN 7 HAZİRAN 1922’DE BOMBALANDI
Samsun’un Milli Mücadele döneminde Yunan savaş gemilerinin saldırısına uğradığını da anlatan Çağlayan, 7 Haziran 1922’de yaşanan bombardımanın kentte ciddi hasara yol açtığını söyledi.
Çağlayan, “7 Haziran 1922 tarihinde üç tane Yunan zırhlısı ve onlara destekleyen yaklaşık beş yardımcı askeri gemi şehri bombalıyor. Bu bombalamanın neticesinde şehrimizde çok ciddi zayiat oluşuyor. Valilik binası, bazı ambarlar ve özellikle sahipleri gayrimüslim olan şahısların dükkanları, depoları tahrip oluyor. Dört ölü, beş-altı yaralı var. Şehrin merkezi, yani İlkadım’ın merkezî kısmı harap oluyor” ifadelerini kullandı.
BÜYÜK TAARRUZ ÖNCESİ HAZIRLIKLAR
Büyük Taarruz öncesinde Türk ordusunun askeri, diplomatik ve psikolojik açıdan hazırlandığını belirten Çağlayan, ordunun güçlendirilmesi için yapılan çalışmalara değindi.
Tekâlif-i Milliye uygulamalarına dikkat çeken Çağlayan, “Tekâlif-i Milliye ile milletimiz, son bir fedakarlıkla ordumuzun bütün eksiklerini tamamlamak için son imkanlarını orduya seferberlik halinde teslim etti. Ama aynı zamanda askere alım süreçleri oldu. Askerimiz, Yunan ordusunu dengeleyecek bir sayıya ulaştı. 200 bin civarında bir askerî güce ulaştı” dedi.
Asker sayısının artırılmasının tek başına yeterli olmadığını belirten Çağlayan, askerlere iyi bir eğitim verilmesi gerektiğini ve bütün bu hazırlıkların yaklaşık bir yıl sürdüğünü ifade etti.
“BU ZAFER TÜRK MİLLETİNİN ZAFERİDİR”
Türk ordusunun sahip olduğu imkanlarla Yunan ordusuyla mücadele ettiğini anlatan Çağlayan, Türk topçusu, süvarisi ve piyadesinin zaferde önemli rol oynadığını söyledi.
Çağlayan, “Zaferin kazanılmasında Türk ordusunun gerçekten ilelebet gurur duyacağı bir zafer bu. Bu zafer tabii ki Türk milleti adına bu vatanın Türk yurdu olarak kalmasını sağlayan bir zaferdir. Milletimizin istiklalini, istikbalini sağlayan büyük bir zaferdir” dedi.
Zaferin bir numaralı kahramanının Atatürk olduğunu belirten Çağlayan, Mustafa Kemal Atatürk’ün buna rağmen zaferi Türk milletinin ve Türk askerinin zaferi olarak tanımladığını ifade etti.
PANELDE TARİHÇİLER DE KONUŞTU
Programda OMÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Önder Duman ile Samsun Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak da konuşma yaptı.
Panele İlkadım Belediye Başkanı İhsan Kurnaz, Samsun İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Bahittin Murat Yakın, Samsun Emniyet Müdürü Ahmet Arıbaş ve vatandaşlar katıldı.
