Yapay zekâ teknolojilerinin hızla yaygınlaştığı dijital çağda, veri merkezlerinin oluşturduğu görünmeyen su tüketimi uzmanların gündeminde yer alıyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir, sürdürülebilir dijital dönüşüm için su kaynaklarının korunmasının önemine dikkat çekti.
YAPAY ZEKANIN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ
Prof. Dr. Yusuf Demir, yapay zekâ teknolojilerine karşı olunmaması gerektiğini ancak çevresel etkilerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirterek, "Hedefimiz daha fazla yapay zekâ değil, daha sürdürülebilir yapay zekâ olmalıdır" dedi. Samsun özelinde değerlendirmelerde bulunan Demir, yapay zekâ kaynaklı su tüketiminin toplam kullanım içerisinde yaklaşık yüzde 2 ila 3 seviyesine ulaştığının hesaplandığını ifade etti.
VERİ MERKEZLERİ SU TÜKETİMİNİ ARTIRIYOR
Yapay zekâ uygulamalarının dev veri merkezlerinde çalıştığını belirten Demir, bu merkezlerdeki sunucuların yüksek ısı ürettiğini ve soğutma sistemlerinde ciddi miktarda su kullanıldığını söyledi.
Demir, tek bir yapay zekâ sorgusunun küçük görünmesine rağmen milyarlarca işlem düşünüldüğünde toplam su tüketiminin önemli boyutlara ulaştığını ifade etti.
"SU YÖNETİMİ STRATEJİK KONU HALİNE GELDİ"
Türkiye'nin iklim değişikliğinin etkilerini giderek daha fazla hissettiğini dile getiren Demir, artan sıcaklıklar, düzensiz yağış rejimi, kuraklık ve azalan yeraltı su seviyelerinin su yönetimini stratejik bir konu haline getirdiğini belirtti. Veri merkezlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte enerji yatırımlarında su ihtiyacının da dikkate alınması gerektiğini söyleyen Demir, enerji ile suyun birbirinden ayrı değerlendirilemeyeceğini vurguladı.
YEŞİL YAPAY ZEKA VURGUSU
Prof. Dr. Yusuf Demir, yapay zekânın doğru planlandığında su kaynaklarının korunmasında önemli katkılar sağlayabileceğini ifade etti. Akıllı sulama sistemleri, su şebekelerindeki kaçakların tespiti, kuraklık ve taşkın tahminleri ile baraj yönetiminde yapay zekânın etkin rol oynayabileceğini belirtti. Demir, bu kapsamda "Yeşil Yapay Zekâ" yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini dile getirerek, daha az enerji tüketen algoritmalar, yenilenebilir enerji kullanan veri merkezleri, alternatif su kaynaklarıyla çalışan soğutma sistemleri ve düşük karbonlu dijital altyapıların öncelikli olması gerektiğini söyledi.
SÜRDÜRÜLEBİLİR DİJİTAL DÖNÜŞÜM İÇİN UYARILAR
Prof. Dr. Yusuf Demir, üniversitelerde sürdürülebilir yapay zekâ ve su yönetimi alanındaki disiplinler arası çalışmaların desteklenmesi, belediyeler ve su idarelerinde yapay zekâ tabanlı su yönetim sistemlerinin yaygınlaştırılması, veri merkezlerinde su ayak izi ölçümü ve raporlamasının artırılması gerektiğini ifade etti. Demir ayrıca, yapay zekâ stratejilerinin ulusal su verimliliği ve iklim değişikliğine uyum politikalarıyla birlikte planlanmasının önemine dikkat çekerek, geleceğin en stratejik kaynağının temiz, güvenli ve sürdürülebilir su olduğunu vurguladı.
