Samsun Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Mimarlık Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Süheyla Koç, Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi (ICOMOS) Uluslararası Ahşap Komitesinin (IIWC) başkanlığına seçilen ilk Türk akademisyen unvanını kazandı. Yaklaşık 40 ülkeden 150 uzmanın çatısı altında buluştuğu komitenin 27 Eylül tarihinde gerçekleştirilen seçimlerinde, oy hakkına sahip 30 ülkenin 25'inin desteği sağlandı.
KOMİTEYE UZANAN SÜRECİN DETAYLARI
Doktora eğitimi sürecinde Japonya'da iki yıla yakın süre geleneksel ahşap yapıların korunması üzerine araştırmalar yapan Koç, 2017 yılındaki ilk başvurusunda referans eksikliği gerekçesiyle kabul edilmedi. Çalışmalarını kararlılıkla sürdüren Koç, 2018 yılında yaptığı başvuruyla komite üyeliğine hak kazandı. Kurum içinde 2019 yılında genç temsilci, 2023 yılında ise genel sekreter olarak görev yapan akademisyen, son seçimlerde başkanlık makamına getirildi. Görev süresinin 3 yıl olduğu belirtildi.
Süreçle ilgili açıklamalarda bulunan Koç, karşılaştığı engellerin kendisini amacından alıkoymadığını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
Siz çalışmaya devam ettikçe görmeyenler olduğu kadar görenler, destekleyenler de oluyor, pes etmemek gerekiyor. Ben her kapanan kapıda küsüp dönseydim buraya gelemezdim. Çok kapı kapandı. O yol kapanırsa başka yoldan giderim.
Koç, komitede görev yaptığı dönemde farklı ülkelerden gördüğü desteği şu sözlerle aktardı:
"Son seçimlerde pek çok ülkeden, 'Artık senin başkan olma zamanın geldi' şeklinde destek aldım. Bu benim için ayrı bir sevinç kaynağı oldu. Komiteye ilk üyelik başvurusum referansı bulunmadığı gerekçesiyle kabul edilmedi. Daha sonra katıldığı bir Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi toplantısında dönemin Komite Başkanı'yla tanıştım. Kendimi anlattım, Japonya'daki çalışmalarımı, tezimde ahşap üzerine çalıştığımı söyledim. Bana, 'Sen bizim üyemiz olmalısın.' dedi. Başkan'ın referansıyla Komiteye üye oldum."
SORUNLARA ÇÖZÜM ARAYIŞI
Başkanlık döneminde Türkiye'nin ahşap mirasının uluslararası alandaki tanınırlığını artırmayı amaçlayan Koç, iklim değişikliği, orman yönetimi ve yangınlar gibi küresel sorunlara odaklanacağını kaydetti. Bir yüksek lisans öğrencisiyle birlikte iklim değişikliğinin Karadeniz Bölgesi'ndeki ahşap yapılara etkilerini incelediklerini belirten Koç, konuyla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:
Tarihi ahşap yapılar, iklim değişikliği ve yangınlar nedeniyle ciddi risk altında. Dünyanın pek çok yerinde pek çok tarihi ahşap yapıyı yangından dolayı kaybediyoruz. Bir diğeri orman yönetimi. Bir-iki ülke buna başladı ama çoğu ülkede henüz orman planlaması yok. Bunlar sadece Türkiye'nin değil, uluslararası meseleler. Bu konuda henüz belli bir tüzük yok, sadece çalışmalar var. Uluslararası ve Türk uzmanları bir araya getirerek biraz daha geçerliliği olan, uygulanabilir projeler yapma hedefim var.
Geleneksel yapım tekniklerinin ve ustaların korunmasının öncelikli hedefleri arasında yer aldığını belirten Koç, "Ahşap yapım teknikleri ve geleneksel bilgi, ustalık, bunu korumamız gerekiyor. Bizim o insanları korumamız gerekiyor. Ahşap ustalarımızı bulup onları yaşayan miras olarak tescillemek, bilgilerini aktarmak ve kayıt altına almak gibi hedeflerimiz var." şeklinde konuştu.
Samsun Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mahmut Aydın ise Süheyla Koç'un bu başarısının üniversite ve Türkiye adına büyük bir gurur vesilesi olduğunu belirterek, "Hocamızın bu göreve seçilen ilk Türk akademisyen olması ayrıca büyük bir gurur vesilesidir." ifadelerini kullandı.
