TÜİK'in boy ve kilo değerleri üzerinden hesaplanan vücut kitle indeksi verilerine dayandırdığı araştırmaya göre, 15 yaş ve üstü obezlerin oranı 2022 yılında yüzde 20,2 iken 2025 yılında yüzde 21,8'e ulaştı. Cinsiyet bazında incelendiğinde, kadın nüfusunun yüzde 24,8'inin obez, yüzde 32,2'sinin ise obez öncesi kategorisinde yer aldığı tespit edildi. Erkeklerde ise obezite oranı yüzde 18,7 olarak kayıtlara geçerken, obez öncesi seviyede olanların oranı yüzde 43,1 olarak belirlendi.
Toplumun büyük çoğunluğu fiziksel aktivite yapmıyor
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yetişkinler için haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik fiziksel aktivite önerilmesine karşın, Türkiye'de spor yapmayanların oranı yüksek kalmaya devam etti. Aktivite yapmayan erkeklerin oranı 2022'deki yüzde 85,3 seviyesinden 2025'te yüzde 83,5'e geriledi. Kadınlarda ise bu oran yüzde 92,7'den yüzde 89,7'ye düştü. DSÖ'nün tavsiyesi doğrultusunda haftada 150 ile 300 dakika arası fiziksel aktivite gerçekleştirenlerin oranı erkeklerde yüzde 4,1, kadınlarda ise yalnızca yüzde 2,7 ile sınırlı kaldı.
Fiziksel işlevlerde en çok merdiven inip çıkarken zorlanıyoruz
Bireylerin fiziksel işlev açısından yaşadığı zorluklar incelendiğinde, ilk sırada merdiven inip çıkma eylemi yer aldı. Bu alanda zorluk çekenlerin oranı kadınlarda yüzde 8,3, erkeklerde yüzde 3,7 olarak saptandı. Yürümede zorluk yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 5,6 ve erkeklerde yüzde 2,8 olurken, öğrenme veya hatırlama hususunda güçlük çekenlerin oranı kadın nüfusunda yüzde 5,4, erkek nüfusunda ise yüzde 2,8 olarak hesaplandı.
Yetişkinlerde bel bölgesi problemleri çocuklarda ise enfeksiyon ilk sırada
Son 12 aylık dönem esas alınarak 15 yaş ve üzeri bireylerde görülen hastalık türlerine bakıldığında, bel bölgesi problemleri yüzde 24,3 ile ilk sıradaki yerini korudu. Bel rahatsızlıklarını sırasıyla yüzde 16,9 ile hipertansiyon, yüzde 16,7 ile boyun bölgesi problemleri, yüzde 11,9 ile şeker hastalığı ve yüzde 10,1 ile yüksek kan lipidleri takip etti. Çocuklar tarafında ise son 6 ayda 0-6 yaş grubunda yüzde 28,5, 7-14 yaş grubunda ise yüzde 24,6 ile en çok üst solunum yolu enfeksiyonu vakası görüldü. Her iki çocuk yaş grubunda da ikinci en sık görülen rahatsızlık ishal oldu.
Tütün ve alkol kullanımı artış gösterdi
Araştırma, tütün mamulü ve alkol kullanan bireylerin oranında yükseliş olduğunu ortaya koydu. Her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022'de yüzde 28,3 iken 2025'te yüzde 30,1'e çıktı; bu oran erkeklerde yüzde 42,9, kadınlarda yüzde 17,5 oldu. Son 12 ay içinde alkol kullananların oranı da yüzde 12,1'den yüzde 12,6'ya yükseldi. Alkol kullanan erkeklerin oranı yüzde 18,7, kadınların oranı ise yüzde 6,6 olarak kayıtlara geçti.
Kadınlarda mamografi ve smear testi yaptırma bilinci arttı
Sağlık taramaları kapsamında son 12 ay içinde 40 yaş ve üzeri kadınlarda mamografi çektirenlerin oranı yüzde 10,8'den yüzde 16,7'ye yükseldi. Buna karşın, 40 yaş ve üzeri kadınlar arasında hayatı boyunca hiç mamografi çektirmemiş olanların oranı yüzde 42,4 olarak paylaşıldı. 15 yaş ve üzeri kadınlarda smear testi yaptıranların oranı 2022'deki yüzde 7,2'lik seviyesinden 2025 yılında yüzde 11,8'e çıkarken, bu yaş grubunda hiç smear testi yaptırmayan kadınların oranının yüzde 59 olduğu açıklandı.
