Milli Eğitim Bakanlığı'nın "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli" kapsamındaki kavram devrimiyle ders kitaplarında "Orta Asya" yerine artık tarihi ve milli köklere uygun olarak "Türkistan" ifadesi kullanılacağını duyurdu. Tarihi kaynaklarda sınırları net şekilde çizilen Türkistan'ın neresi olduğu ve coğrafi önemi müfredatın merkezine yerleştirilirken; sömürgeci bakış açısı taşıyan birçok terim de tamamen değiştirildi. Detaylar haberimizde...
TÜRKİSTAN NERESİDİR? COĞRAFİ VE TARİHİ SINIRLARI
Müfredatın merkezine alınan Türkistan, kelime anlamı olarak "Türklerin yaşadığı topraklar" anlamına gelmektedir. Tarihsel ve coğrafi bir terim olan Türkistan; batıda Hazar Denizi, doğuda Altay Dağları ve Gobi Çölü, güneyde Horasan ve Hindukuş Dağları, kuzeyde ise Sibirya sınırlarına kadar uzanan devasa bir coğrafyayı kapsar. Günümüzde bu bölge Batı Türkistan (Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan ve Tacikistan) ve Doğu Türkistan (Sincan Uygur Özerk Bölgesi) olmak üzere iki ana bölüme ayrılmaktadır. "Orta Asya" kavramı bu kadim coğrafyayı daraltan siyasi bir terimken, "Türkistan" ifadesi bölgenin binlerce yıllık yerli kimliğini ve tarihi gerçekliğini doğrudan yansıtmaktadır.
TARİH VE COĞRAFYA DERSLERİNDEKİ KAVRAMSAL DEĞİŞİKLİKLER
Bakanlığın yaptığı incelemeler neticesinde, ders kitaplarında kullanılan bazı eski terimlerin Türk dünyasını birbirinden ayrıştıran veya emperyalist bir bakış açısıyla dayatılan ifadeler olduğu belirtilerek şu net değişimlere gidilmiştir:
Orta Asya-Türkistan: Bakan Tekin, "Orta Asya" kavramının II. Dünya Savaşı sonrası iki kutuplu dünya düzeni tarafından Türk devletlerinin bağını koparmak için üretildiğini belirtmiştir. Artık bu bölge için tarihsel köklere uygun olarak "Türkistan" ifadesi esas alınmaktadır.
Haçlı Seferleri- Haçlı Saldırıları: Yapılan askeri hareketlerin kültürel bir "sefer" değil, doğrudan birer işgal ve saldırı girişimi olduğu vurgulanmıştır.
Coğrafi Keşifler-Sömürgeciliğin Başlangıcı / Sömürgecilik Politikaları: Batı merkezli "keşif" anlatısı yerine, bu sürecin dünya halkları üzerindeki gerçek ekonomik ve siyasi etkisi olan sömürgecilik boyutu öne çıkarılmıştır.
Ege Denizi-Adalar (Ege) Denizi: Bölgenin tarihi ve coğrafi arka planına uygun şekilde ders kitaplarında bu ifadeye yer verilmiştir.
Bizans-Doğu Roma: Bilimsel ve tarihsel literatürdeki doğru karşılığı olan Doğu Roma İmparatorluğu ifadesi netleştirilmiştir.
Tehcir Kanunu- Sevk ve İskân Kanunu: Hukuki ve tarihi belgelerdeki orijinal ismi müfredata dahil edilmiştir.
Ermeni ve Pontus Meselesi-Asılsız Ermeni İddiaları / Asılsız Pontus İddiaları: Türkiye'nin resmi tezleri doğrultusunda kavramsal bir netliğe gidilmiştir.
JEOPOLİTİK VE GÜVENLİK TERİMLERİ: MAVİ VE GÖK VATAN
Türkiye'nin güncel dış politika, deniz ve hava sahası egemenlik stratejileri de doğrudan müfredatın bir parçası haline getirilmiştir. Coğrafya derslerinde "Su Kaynaklarımız" üniteleri genişletilerek stratejik öneme sahip "Mavi Vatan" konsepti detaylıca anlatılmaya başlanmıştır. Aynı zamanda, Türkiye'nin hava sahası egemenliğini ve savunma doktrinini içeren "Gök Vatan" kavramı da öğrencilere aktarılan yeni başlıklar arasında yerini almıştır.
TÜRK DÜNYASI ORTAK MÜFREDATI VE SEÇMELİ DERSLER
Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) ile yürütülen ortak çalışmalar neticesinde, Türk dünyasındaki gençlerin ortak bir bilinçle yetişmesi amacıyla hazırlanan dersler sisteme entegre edilmiştir. Bu kapsamda "Ortak Tarih", "Türk Dünyası Coğrafyası" ve "Ortak Türk Edebiyatı" kitapları tamamlanarak okullarda seçmeli ders olarak sunulmuştur.
