Türkiye Cumhuriyeti’nin para tarihinde önemli bir yere sahip olan ilk Cumhuriyet dönemi banknotları, Cumhuriyet’in ilanından sonra hazırlanan para düzenlemeleri kapsamında 5 Aralık 1927’de dolaşıma çıkarıldı. Birinci Emisyon Grubu olarak adlandırılan bu banknotlar, İngiltere’de basıldı.
İLK BANKNOTLAR
Birinci Emisyon Grubu kapsamında 1, 5, 10, 50, 100, 500 ve 1.000 Türk lirası değerlerinde 7 farklı kupür hazırlandı. Banknotların hazırlanması, dönemin Maliye Bakanı Abdülhalik Renda başkanlığındaki komisyonun yaklaşık 9 aylık çalışmasının ardından tamamlandı. Banknotların basımı İngiliz Thomas De La Rue firmasına verildi. Böylece Cumhuriyet döneminin ilk banknotları 5 Aralık 1927 tarihinde tedavüle girmiş oldu.
1 LİRALIK BANKNOT
Birinci Emisyon Grubu içerisinde yer alan 1 Türk liralık banknot, 5 Aralık 1927’de tedavüle çıkarıldı. 90x166 milimetre ölçülerindeki banknottan 39 milyon 995 bin 985 adet basıldı. Banknotun ön yüzünde Meclis Binası, Ankara Kalesi ve karasabanla çift süren bir köylü tasvir edilirken, arka yüzünde Eski Başbakanlık Binası yer aldı.
ESKİ TÜRKÇE KULLANILIYORDU
1927 yılında dolaşıma çıkarılan banknotların bir diğer özelliği ise üzerlerinde kullanılan yazıydı. Banknotlar, 1 Kasım 1928'deki Harf Devrimi'nden önce basıldığı için ana metinlerinde eski yazı Türkçe kullanıldı. Kupür değerleri ise Fransızca olarak yer aldı. Osmanlı döneminden kalan evrak-ı nakdiyeler de yeni Cumhuriyet banknotlarının dolaşıma girmesiyle birlikte 4 Aralık 1927 tarihinden itibaren tedavülden çekilmeye başlandı.
TÜRKİYE'DE BASILAN İLK BANKNOT
Cumhuriyet döneminin ilk banknotları ile Türkiye’de basılan ilk banknot birbirinden farklı bir konuyu ifade ediyor. 1927’deki ilk Cumhuriyet banknotları İngiltere’de basılırken, Türkiye’de banknot basımına daha sonraki yıllarda geçildi. TCMB'nin tarihçesine göre Banknot Matbaası 1958 yılında kuruldu. Türkiye’de basılan ilk banknot ise Beşinci Emisyon Grubu’nun III. tertip 100 Türk liralık banknotu oldu. Bu nedenle Cumhuriyet döneminin ilk banknotları 1927 yılında farklı kupürlerde dolaşıma çıkarılan Birinci Emisyon Grubu banknotları olurken, Türkiye’de basılan ilk banknot 100 liralık banknot olarak kayıtlara geçti.
