Türkiye'de milyonlarca emekli maaş düzenlemelerine kilitlenirken, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Uzmanı Özgür Erdursun emekli aylıklarındaki değer kaybına ilişkin teknik analizlerini paylaştı. Erdursun, mevcut sistemin yalnızca en düşük emekli aylığını belirli bir seviyeye tamamlama üzerine kurulu olduğunu, bu durumun yüksek prim ödeyen sigortalıların hak kaybına uğramasına yol açtığını ifade etti. Meselenin temelinde yatan sorunun sosyal yardım modeliyle çözülemeyeceğini vurgulayan Erdursun, sistemin kökten değişmesi gerektiğini kaydetti.
SOSYAL YARDIM MODELİ VE SİSTEMDEKİ BOZULMALAR
Son yıllarda uygulanan politikalar, en düşük emekli aylığını belirli bir seviyeye tamamlama stratejisi üzerine ilerliyor. Bu yaklaşım alt gelir grubunu korumayı hedeflese de, sistemdeki genel bozulmayı gidermekte yetersiz kalıyor. SGK Uzmanı Özgür Erdursun, gerçek kazançları üzerinden yıllarca yüksek prim ödeyen milyonlarca emeklinin, emeklilik döneminde hak ettikleri gelire ulaşamadığını belirtti. Erdursun, Dünya gazetesindeki köşesinde emekli aylıklarının nasıl yükseltileceğini anlattı. Sosyal yardım modelinin ciddi sorunlar doğurduğunu söyleyen Erdursun, bu sorunları şu şekilde özetledi:
"Birincisi, sosyal yardım geçicidir; emekli aylığı ise kalıcı bir haktır. İkincisi, yardım mekanizması bütçe imkânlarına bağlıdır ve her dönem değişebilir. Üçüncüsü, prim esaslı sistemin psikolojik ve hukuki temelini zayıflatır."
EMEKLİ AYLIKLARI İÇİN İNTİBAK VE GÜNCELLEME TALEBİ
Özgür Erdursun, emekli aylığı hesaplama sisteminin beklentileri karşılamadığını kaydetti. "Çözüm, sosyal yardımlarla alt sınırı yükseltmek değil; kapsamlı bir intibak düzenlemesi yapmaktır" diyen Erdursun, şu ifadeleri kullandı:
“Emekli aylıkları güncellenmeli, primle aylık arasındaki bağ yeniden güçlendirilmelidir. Bu yalnızca alt gelir grubunu değil, yatırdığı prime göre hakkını alamayan tüm emeklileri kapsamalıdır. Emekli aylıklarını artırmak için yalnızca gider tarafına odaklanmak yeterli değildir. Gelir tarafını güçlendirmek gerekir. Bunun için:
- Kayıt dışı istihdam azaltılmalı
- Gerçek ücret üzerinden prim bildirimi teşvik edilmeli
- Sigortalı sayısı artırılmalı
- Prim–maaş ilişkisi net ve güçlü hale getirilmeli.”
