Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) 2026 yılı hububat alım fiyatlarını açıklamasının ardından Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Samsun Şube Başkanı Havva Yurdunuseven Bayzat'tan sert açıklamalar geldi. Açıklanan fiyatların üreticinin beklentilerinin çok altında kaldığını savunan Bayzat, buğday üreticisinin artan maliyetler karşısında ayakta kalmasının her geçen gün zorlaştığını söyledi. TMO'nun ekmeklik ve makarnalık buğday için ton başına 16 bin 500 lira alım fiyatı belirlediğini hatırlatan Bayzat, geçen yılın fiyatına göre yapılan yüzde 22'lik artışın yüksek enflasyon ve tarımsal girdi maliyetleri karşısında yetersiz kaldığını ifade etti.
ÇİFTÇİNİN ALIM GÜCÜ ERİYOR
Mazot, gübre, ilaç ve diğer üretim girdilerindeki artışların son bir yılda çok daha yüksek seviyelere ulaştığını belirten Bayzat, "Buğday fiyatına yapılan yüzde 22'lik artış, çiftçinin gelirini korumaya yetmiyor. Üreticinin alım gücü her geçen gün daha da zayıflıyor. Tarladaki gerçeklerle açıklanan fiyatlar arasında ciddi bir uçurum bulunuyor" dedi.
MALİYETİ BİLE KARŞILAMIYOR
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın destek ödemeleriyle birlikte üreticinin ton başına 19 bin 514 lira gelir elde edeceği yönündeki değerlendirmelerine de tepki gösteren Bayzat, desteklerin hasat döneminde değil aylar sonra ödendiğine dikkat çekti. Saha verilerine göre bir kilogram buğdayın üretim maliyetinin 16 ila 18 lira arasında değiştiğini belirten Bayzat, "Açıklanan 16,50 liralık alım fiyatı birçok üretici için maliyet sınırında hatta maliyetin altında kalıyor. Destek ödemeleri ise çiftçinin ürününü sattığı gün eline geçmiyor. Aylar sonra yapılacak ödemeler, bugün yaşanan maliyet baskısını ortadan kaldırmıyor" diye konuştu.
ÇİFTÇİ TÜCCARA MECBUR BIRAKILIYOR
TMO'nun ürün bedellerini teslimattan sonraki 45 gün içinde ödeyeceğini açıklamasının da üreticiyi zor durumda bırakacağını savunan Bayzat, hasat döneminin aynı zamanda çiftçinin kredi, mazot ve gübre borçlarını ödeme dönemi olduğunu söyledi. Birçok üreticinin ödeme bekleyecek durumda olmadığını vurgulayan Bayzat, "Çiftçi acil nakit ihtiyacı nedeniyle ürününü serbest piyasada daha düşük fiyatlardan satmak zorunda kalıyor. Bu durum TMO'nun piyasayı düzenleme ve üreticiyi koruma işlevini zayıflatıyor" ifadelerini kullandı.
SANAYİCİYE KAZANÇ, ÜRETİCİYE KAYIP
Bayzat, TMO'nun 1 Ekim'den itibaren buğdayı sanayiciye ton başına 18 bin 500 liradan satacağını açıklamasını da eleştirdi. Devletin üreticiden 16 bin 500 liraya aldığı ürünü birkaç ay sonra daha yüksek fiyattan piyasaya sunacağını belirten Bayzat, oluşan katma değerin üreticiye yansımadığını savundu. Ziraat Mühendisleri Odası olarak çiftçilerin sorunlarını dile getirmeyi sürdüreceklerini kaydeden Bayzat, tarımsal üretimin devamlılığı için maliyetleri karşılayan, üreticiyi koruyan ve sürdürülebilirliği esas alan fiyat politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi
