Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından gözler, 2000 sonrası sigortalıları ilgilendiren kademeli emeklilik uygulamasına çevrildi. Ekonomist Muhammed Bayram, konuyla ilgili dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
KADEMELİ EMEKLİLİKTE RESMİ BİR ADIM YOK
Bayram’a göre, EYT sonrasında kademeli emeklilik için şu ana kadar resmi bir çalışma ya da somut bir düzenleme sinyali bulunmuyor. Bu durum, mevcut beklentilerin kısa vadede karşılanmasının zor olabileceğini gösteriyor.
EYT VE KADEMELİ EMEKLİLİK FARKLI SİSTEMLER
Kamuoyunda sıkça karşılaştırılan iki uygulamanın birbirinden farklı olduğuna dikkat çekiliyor. EYT, geçmişte getirilen yaş şartı nedeniyle mağdur olanları kapsarken, kademeli emeklilik talebi, mevcut kurallar dahilinde işe başlayan ve EYT kapsamına giremeyen çalışanlardan geliyor.
TALEPLERİN NEDENİ
Kademeli emeklilik isteyenler, prim gününü doldurmalarına rağmen daha geç emekli olmak zorunda kaldıklarını belirterek “eşitsizlik” vurgusu yapıyor. Ancak sigorta başlangıç tarihi ve mevcut sistemin yapısı, bu talebin hayata geçirilmesini karmaşık hâle getiriyor.
Artan yaşam süresi, sosyal güvenlik üzerindeki yük ve bütçe dengeleri göz önüne alındığında erken emeklilik uygulamalarının sürdürülebilir olmadığını belirtiliyor. Uzun vadede daha dengeli bir modelin oluşturulması gerektiğini vurgulanıyor.
EMEKLİLİK PLANLAMASINDA DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR
- Doğum ve askerlik borçlanmaları maliyet artmadan değerlendirilmeli
- Prim ve yaş şartı tamamlandığında emeklilik geciktirilmemeli
- Yüksek enflasyon dönemlerinde emekli olmak maaş açısından avantaj sağlayabilir
Uzmanlar, Türkiye’de emeklilik sisteminin uzun vadede yeniden yapılandırılmasının kaçınılmaz olduğunu belirtiyor. Kademeli emeklilik, bu dönüşümün bir parçası olabilir; ancak kısa vadede net bir adım için henüz güçlü bir sinyal bulunmuyor.
