Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi'nde gündem dışı söz alan CHP Grup Başkanvekili Dr. Atila Tekcan, Cengiz Holding'e bağlı Eti Bakır işletmelerinin Karadeniz'e fosfogips atığı deşarjını öngören projesi kapsamında 18 Şubat 2026 Çarşamba günü Tekkeköy Çavuşoğlu Otel'de saat 11.00'de Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) süreci gereği halkın katılımı toplantısı yapılacağını açıkladı. Tekcan, daha önce Antyeri ve Çırakman Vadisi'nde depolama planının gündeme geldiğini, ancak toplumsal tepki üzerine bu yöntemin uygulanmadığını belirtti. Çevre Kanunu'nda yapılan değişiklikle üretim atıklarının derin deniz deşarjı yoluyla sevk edilmesinin önünün açıldığını ifade eden Tekcan, konunun yargıya taşındığını söyledi. Karadeniz'in korunmasına yönelik uluslararası yükümlülüklere dikkat çeken Tekcan, sivil toplum kuruluşlarını, meslek odalarını ve vatandaşları toplantıya katılmaya çağırdı.
"ÇED ONAYI GÖSTERMELİKTİ"
Ardından söz alan, aynı zamanda tesisin bulunduğu ilçenin belediye meclis üyesi olan Büyükşehir Belediyesi AK Parti Meclis Üyesi Aydın Çift ise tartışmanın yalnızca bugünkü proje üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, sürecin başlangıcına işaret etti. Çift, yaklaşık 500 milyon dolarlık yatırımla kurulan gübre fabrikasının inşası öncesinde alınan ÇED onayının fabrikanın üretim kapasitesine kıyasla çok dar bir alanı kapsadığını ifade etti. Yaklaşık 80 bin metrekarelik atık depolama alanı için alınan onayın yetersiz olduğunu dile getiren Çift, "Bu alınan ÇED onayı fabrikanın kapasitesine göre çok küçük bir alanı kapsıyordu. Adeta göstermelik bir onaydı. Sırf inşaata başlayabilmek için alınmış bir ön onay niteliğindeydi." dedi.
"PROJEDEN VAZGEÇİLMELİYDİ"
Fabrikanın tamamlanmasının ardından atık depolama alanının yetersizliğinin kamuoyunca bilindiğini belirten Çift, sürecin bu noktada çıkmaza girdiğini söyledi. Deşarj yönteminin kabul edilmemesi üzerine bu kez denize deşarj seçeneğinin gündeme geldiğini kaydeden Çift, bunun da kamuoyunda ciddi tartışmalara yol açtığını ifade etti. "Bu tesisin en başta yapılmasına izin verilmemesi gerekiyordu." diyen Çift, atık depolama ihtiyacı netleştirilmeden ve gerekli planlama yapılmadan ruhsat ve yapı kullanma izinlerinin verilmesinin büyük bir hata olduğunu söyledi. Çift, "Eğer atık depolama için uygun bir alan bulunamıyorsa burada projeden vazgeçilmesi gerekiyordu. Bugün yaşadığımız sorun, zamanında hesaplanması gereken bir meselenin ertelenmesinden kaynaklanıyor." ifadelerini kullandı.
DEPOLAMA ALANLARI TÜKENİYOR
Konunun yalnızca bir tesisi ilgilendirmediğini belirten Çift, bölgede faaliyet gösteren diğer sanayi tesislerinin de benzer atık sorunlarıyla karşı karşıya olduğunu söyledi. Çift, "Aynı bölgede bulunan gübre fabrikasının da atık depolama kapasitesi dolmak üzere." dedi. Projenin onaylanması halinde iki büyük tesisin Karadeniz'e fosfocips deşarj edebileceğini dile getiren Çift, dünyadaki örneklerin bilim insanları tarafından incelenmesi gerektiğini kaydetti. Meselenin sadece Tekkeköy'ün değil, tüm Samsun’un sorunu olduğunu vurgulayan Çift, sürecin bilimsel veriler ışığında, tüm paydaşların katılımıyla değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
