1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni düzenleme, SGK’ya borcu bulunan emekli, dul ve yetimlerin maaşlarında kesinti yapılmasını öngörüyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 2025’in son ayında kabul edilen yasa ile milyonlarca vatandaş için önemli bir uygulama hayata geçti. Artık SGK alacakları, hak sahiplerinin aylıklarından otomatik olarak tahsil edilecek.
MAAŞLARDAN YÜZDE 25’E KADAR KESİNTİ
Yeni uygulama kapsamında SGK prim borcu, genel sağlık sigortası borcu veya idari para cezası olan kişiler, maaşlarının yüzde 25’ini geçmeyecek şekilde kesinti ile karşı karşıya kalacak. Kesintiler, emekli, malul, vazife malulü, dul ve yetim aylıklarını kapsıyor ve teknik detayları Sosyal Güvenlik Kurumu belirleyecek.
DUL VE YETİM AYLIKLARI NASIL HESAPLANIYOR?
Dul ve yetim aylıkları, vefat eden sigortalının eşine ve çocuklarına belirli oranlarda bağlanıyor. Çocuklarıyla paylaşan eşler maaşlarının yüzde 50’sini, çocuklarıyla paylaşmayan eşler ise yüzde 75’ini alırken, çocukların hak sahipliği yaş, eğitim durumu, evlilik ve sigortalı çalışma gibi kriterlere göre değişiyor. Bazı istisnai durumlarda ölen kişinin anne ve babası da bu aylıktan yararlanabiliyor.
KESİNTİLER DAR GELİRLİ AİLELERİ ZORLAYABİLİR
Kesinti uygulaması özellikle dar gelirli dul ve yetimleri doğrudan etkileyebilir. Primlerin eksik yatırıldığı veya vefatın erken yaşta gerçekleştiği durumlarda bağlanan aylıklar genellikle asgari seviyede kalıyor. Artık maaşlardan yapılacak yüzde 25’e kadar kesintiler, bu kişilerin bütçesinde ciddi azalmaya yol açabilecek. Örneğin, ölen ebeveyninden 5 bin lira yetim aylığı alan bir çocuktan SGK borcu nedeniyle 1.250 TL kesinti yapılabilir ve eline geçen miktar 3.750 TL’ye düşer. Çocuğu olmayan ve yüzde 75 oranında dul aylığı alan bir eşin maaşından ise 3.750 TL kesinti yapılacak ve gelir 11.250 TL’ye gerileyecek.
VATANDAŞLAR NE YAPMALI?
Bu düzenleme, özellikle tek gelir kaynağı ölüm aylığı olan dul ve yetimleri yakından ilgilendiriyor. SGK’nın önümüzdeki dönemde belirleyeceği kesinti usulleri ve prosedürler, uygulamanın etkisini daha net hâle getirecek. Vatandaşların SGK borçlarını kontrol etmeleri, kesinti miktarlarını öğrenmeleri ve bütçelerini buna göre planlamaları büyük önem taşıyor.
Yeni uygulama, sosyal güvenlik sistemi ve hak sahiplerinin gelir dengesinde önemli değişiklikler yaratabilir. Özellikle düşük gelirli ve tek gelire sahip aileler, kesintiler karşısında bütçelerini yeniden düzenlemek zorunda kalacak.
