2026-2027 eğitim öğretim yılının başlamasıyla birlikte ailelerin okul harcamaları yeniden gündeme geldi. Devlet okullarında öğrenim ücreti alınmamasına rağmen kırtasiye, kıyafet, beslenme ve ulaşım gibi giderler öğrencinin yıllık maliyetini önemli ölçüde artırıyor. Yapılan hesaplamalarda okula başlangıç giderlerinin 81 bin lirayı, yıllık eğitim harcamalarının ise 155 bin lirayı aşabildiği belirtiliyor.
EĞİTİM HARCAMALARINDAKİ ARTIŞ DİKKAT ÇEKİYOR
Türkiye'de yeni eğitim öğretim yılı, eğitim hizmetlerindeki fiyat artışının genel enflasyonun üzerinde seyrettiği bir dönemde başladı. TÜİK'in ağustos verilerine göre tüketici fiyatları yıllık yüzde 31,51 artarken eğitim hizmetlerindeki yıllık fiyat artışı yüzde 53,44 olarak kaydedildi. Eğitim grubundaki aylık artış yüzde 8,62 olurken, bu grubun TÜFE sepetindeki ağırlığı yüzde 2,02 seviyesinde gerçekleşti. Geçen yıl ağustos ayında yüzde 60,91 olan yıllık eğitim enflasyonu gerilese de eğitim hizmetleri fiyatların en hızlı yükseldiği alanlardan biri olmayı sürdürdü. Yükseköğretim ücretlerinde ise yıllık artış yüzde 102,69'a ulaştı.
ÖĞRENCİLERİN OKUL HAZIRLIĞI PAHALI MI?
Devlet okulunda öğrenim ücretinin bulunmamasına karşın öğrencilerin eğitim yılına hazırlanması için yapılan harcamalar kademeye göre değişiyor. Ülke genelini kapsayan tek bir resmi ortalama bulunmazken maliyet; yaşanılan şehir, okulun eve uzaklığı, servis kullanımı, beslenme şekli ve yardımcı kaynak ihtiyacına göre farklılık gösteriyor. Eğitim-İş'in Ankara fiyatları üzerinden hazırladığı 2026-2027 Okula Başlama Maliyeti Araştırması'nda başlangıç giderlerinin geçen yıla göre yüzde 23 ile yüzde 29 arasında arttığı belirtildi. Araştırmaya göre kırtasiye masrafı ilkokul öğrencileri için 6 bin 363 TL, ortaokul öğrencileri için 7 bin 666 TL, lise öğrencileri için ise 10 bin 328 TL olarak hesaplandı. İki takım okul kıyafeti, çorap, kışlık ayakkabı, kaban, eşofman ve spor ayakkabısından oluşan giyim giderinin ise tüm eğitim kademelerinde 15 bin 900 TL olduğu belirtildi.
SERVİS ÜÇRETİ NE KADAR?
Servis kullanılmadığında yalnızca kırtasiye ve giyim giderleri ilkokulda 22 bin, ortaokulda 23 bin, lisede ise 26 bin TL'yi aşıyor. Kısa mesafeli servis tercih edilmesi halinde başlangıç maliyeti ilkokulda 64 bin, ortaokulda 65 bin, lisede 68 bin TL'nin üzerine çıkıyor. Uzun mesafeli servis kullanan öğrencilerde ise bu rakamlar sırasıyla 77 bin, 78 bin ve 81 bin TL'yi aşıyor.
BİR ÖĞRENCİNİN YILLIK GİDERİ NE KADAR?
Okula başlangıç için yapılan harcamalar, ailelerin eğitim yılı boyunca karşılaştığı toplam maliyetin yalnızca bir bölümünü oluşturuyor. Sezgin Tanrıkulu'nun paylaştığı analize göre devlet okuluna devam eden bir ilkokul öğrencisinin yıllık gideri 70 bin 500 TL ile 110 bin 500 TL arasında değişiyor. Bu hesaplamada kırtasiye ve yardımcı materyaller için 4 bin 500-6 bin TL, kıyafet için 4 bin-7 bin TL, evden hazırlanan beslenme için ise 15 bin-25 bin TL arasında harcama öngörülüyor. Kantin ve günlük harçlık gideri yıllık 18 bin-27 bin TL, servis masrafı ise 27 bin-40 bin 500 TL arasında hesaplanıyor. Lise öğrencilerinde ise yıllık maliyet 84 bin TL'den başlayıp 155 bin TL'ye kadar yükseliyor. Teknoloji, ulaşım ve sınava hazırlık materyalleri toplam harcamayı artıran kalemler arasında yer alıyor.
BESLENME VE ULAŞIM FATURAYI ETKİLİYOR
Eğitim-İş'in araştırmasına göre ilkokul öğrencisinin evden götürdüğü beslenme çantasının aylık maliyeti 2 bin 296 TL'ye ulaştı. Ortaokul ve lise öğrencilerinde tost, ayran ve sudan oluşan kantin alışverişinin aylık maliyeti ise 2 bin 990 TL olarak hesaplandı. Uzun mesafeli servis ile beslenme giderinin birlikte değerlendirilmesi halinde aylık maliyet ilkokul öğrencilerinde 8 bin 440 TL'ye, ortaokul ve lise öğrencilerinde ise 9 bin 134 TL'ye çıkıyor. Ankara'da öğrenci abonmanı kullanan bir çocuğun başlangıç ve ulaşım gideri de eğitim kademesine göre ilkokulda 28 bin, ortaokulda 29 bin, lisede 32 bin TL'nin üzerine çıkıyor.
KAYIT ÜCRETİ YOK
Milli Eğitim Bakanlığı, 2026-2027 eğitim öğretim yılı için 283 milyondan fazla ders kitabı hazırlayarak okullara dağıttı. Bakanlık ayrıca e-Okul üzerinden otomatik gerçekleştirilen kayıtlarda velilerden kayıt parası veya başka bir ad altında zorunlu ücret alınamayacağını belirtiyor. Mevzuata göre okul aile birlikleri velileri bağış yapmaya zorlayamıyor ve kayıt döneminde bağış toplayamıyor. Eğitim Bakanı Yusuf Tekin de devlet okullarında kayıt ücreti ya da zorunlu bağış uygulaması bulunmadığını ifade ediyor. Buna karşılık eğitim sendikaları; yardımcı kaynak, temizlik, güvenlik ve bakım gibi bazı giderlerin bağış veya farklı talepler aracılığıyla velilere yansıtıldığını savunuyor.
