Mahkemeye taşınan uyuşmazlıkların daha hızlı ve tarafların anlaşmasıyla çözüme kavuşturulmasını amaçlayan arabuluculuk, Türkiye’de birçok alanda uygulanıyor. Bazı uyuşmazlıklarda ise dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu tutuluyor.
Arabuluculukta tarafsız ve bağımsız bir arabulucu, tarafların anlaşmazlığı çözebilmesi için görüşme sürecini yürütüyor. Arabulucu herhangi bir taraf adına karar vermiyor. Anlaşma sağlanamaması halinde uyuşmazlık mahkemeye taşınabiliyor.
İşçi ve işveren arasındaki alacak ve tazminat uyuşmazlıkları ile işe iade talepleri dava şartı arabuluculuk kapsamında yer alıyor. Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret ve fazla mesai gibi birçok iş uyuşmazlığında dava öncesinde bu sürecin tamamlanması gerekiyor.
Kanunda belirtilen ticari uyuşmazlıklar ile tüketici uyuşmazlıklarının bir bölümü de zorunlu arabuluculuk kapsamında bulunuyor. Tüketici hakem heyetlerinin görev alanına giren uyuşmazlıklar gibi bazı durumlarda ise istisnalar uygulanıyor.
Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşuluk hukukundan doğan anlaşmazlıklar da dava şartı arabuluculuk kapsamında. Tarımsal üretim sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda da dava açmadan önce arabulucuya başvurulması gerekiyor.
Başvurular adliyelerde bulunan arabuluculuk bürolarına yapılıyor. Arabuluculuk bürosunun bulunmadığı yerlerde ise işlemler görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğü tarafından yürütülüyor. Dava şartı arabuluculuk bürosuna başvuru sırasında başvuru ücreti alınmıyor.
Tarafların görüşmeler sonucunda anlaşamaması halinde dava açılabiliyor. Ancak dava şartı arabuluculuk kapsamındaki bir uyuşmazlıkta mahkemeye başvurmadan önce arabuluculuk sürecinin tamamlanması gerekiyor.
