Hurma deyip geçmeyin! Dünyada 2 bin 500’den fazla çeşidi bulunan bu meyve, farklı iklimlerde yetişiyor. İşte üretim bölgeleri ve dikkat çeken türler.
Ramazan ayının vazgeçilmezi olarak bilinen hurma ile ilgili ortaya çıkan rakam birçok kişiyi şaşırtıyor. Uzmanlara göre dünyada 2 bin 500’den fazla hurma çeşidi bulunuyor. Ancak bu çeşitlerin yaklaşık 200 ila 300 kadarı ticari olarak yaygın şekilde yetiştiriliyor ve uluslararası pazarda satışa sunuluyor.
Genellikle tek tip bir meyve gibi algılanan hurma, aslında yetiştiği bölgeye, rengine, büyüklüğüne, şeker oranına ve dokusuna göre birbirinden ayrılıyor. Orta Doğu ve Kuzey Afrika başta olmak üzere birçok sıcak iklim ülkesinde üretimi yapılan hurma; yumuşak, yarı kuru ve kuru olmak üzere üç ana grupta sınıflandırılıyor.
Türkiye’de en çok bilinen hurma çeşitleri arasında Medjool, Ajwa (Acve), Safavi, Mabroom ve Deglet Noor yer alıyor. Medjool iri ve etli yapısıyla dikkat çekerken, Ajwa daha küçük ve koyu renkli yapısıyla öne çıkıyor. Tunus kökenli Deglet Noor ise yarı kuru dokusuyla tercih ediliyor.
Uzmanlar hurmanın lif, potasyum ve doğal şeker bakımından zengin bir meyve olduğunu belirtirken, tüketim miktarına dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor. Özellikle diyabet hastalarının porsiyon kontrolüne önem vermesi öneriliyor.
Hurma hangi bölgelerde yetişiyor?
Hurma, sıcak ve kurak iklimi seven bir meyvedir. En verimli şekilde çöl ve yarı çöl iklimlerinde yetişir. Yüksek sıcaklık, bol güneş ve düşük nem hurma ağaçları için idealdir.
Dünyada en fazla hurma üretimi yapılan bölgeler şunlardır:
Orta Doğu: Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, İran, Irak ve Umman hurma üretiminde öne çıkar. Özellikle Medine ve çevresi kaliteli çeşitleriyle bilinir.
Kuzey Afrika: Tunus, Cezayir, Fas ve Mısır önemli üreticilerdendir. Tunus hurmaları (Deglet Noor) dünya genelinde yaygın şekilde ihraç edilir.
Güney Asya: Pakistan ve Hindistan’da da hurma yetiştiriciliği yapılır. Amerika kıtası: ABD’nin Kaliforniya eyaletinde ticari hurma üretimi vardır.
Türkiye’de ise hurma üretimi sınırlıdır. En çok Akdeniz Bölgesi’nde, özellikle Mersin ve çevresinde deneme ve butik üretimler yapılmaktadır. Ayrıca halk arasında “cennet hurması” olarak bilinen Trabzon hurması farklı bir meyvedir; palmiye hurmasıyla karıştırılmamalıdır.
Hurmanın faydaları neler?
Hurma besin değeri yüksek bir meyvedir ve doğal şeker içerir. İçeriğinde lif, potasyum, magnezyum ve antioksidan bileşenler bulunur. Sindirim sistemini destekler. Yüksek lif oranı sayesinde bağırsak hareketlerini düzenlemeye yardımcı olur.
Enerji verir. Doğal glikoz ve fruktoz içerdiği için hızlı enerji kaynağıdır. Bu nedenle özellikle oruç açarken tercih edilir. Potasyum açısından zengindir. Kalp sağlığını desteklemeye yardımcı olabilir. Tok tutar. Küçük porsiyonda bile doyurucudur, ara öğün olarak tercih edilebilir.
Ancak yüksek şeker içerdiği için fazla tüketimi kilo artışına ve kan şekeri dalgalanmasına yol açabilir. Özellikle diyabet hastalarının kontrollü tüketmesi önerilir.
