Avrupa futbolunda bazı yıldız oyuncuların maç öncesinde küçük şişeleri veya kapsülleri burunlarına yaklaştırarak koklaması dikkat çekti. Bu işlem sırasında futbolcuların yüzlerini ekşitmesi ise kullanılan maddenin ne olduğu sorusunu gündeme getiriyor.
İngilizcede smelling salts olarak bilinen amonyak tuzu olarak bilinen ürün, günümüzde bazı sporcular tarafından müsabaka öncesinde kısa süreli uyarıcı etkisinden yararlanmak içinkullanılan ürün, geçmişte bayılma durumlarında kullanıldığı biliniyor.
ANİ TEPKİYE NEDEN OLUYOR
Amonyak tuzları, açıldıklarında amonyak içeren keskin bir buhar açığa çıkarıyor. Bu buharın solunması burun ve üst solunum yollarında tahrişe yol açarak istemsiz bir nefes alma tepkisini tetikleyebiliyor. Sporcuların tüpü kokladıktan hemen sonra yüzlerini ekşitmesinin nedeni de bu tahriş edici etki.
FUTBOLCULAR NEDEN KULLANIYOR?
Bazı sporcular, amonyak tuzlarının maç öncesinde kendilerini daha uyanık ve hazır hissettirdiğini düşünüyor. Bu nedenle ürünler, özellikle maç öncesinde veya yoğun efor gerektiren anlardan önce kullanılabiliyor.
Ancak amonyak tuzlarının reaksiyon süresini belirgin biçimde kısalttığı, konsantrasyonu kalıcı olarak artırdığı veya futbol performansını doğrudan iyileştirdiği bilimsel olarak kanıtlanmış değil.
BAYILAN KİŞİLER İÇİN KULLANILIYORDU
Amonyak tuzlarının geçmişi spor dünyasından çok daha eskiye dayanıyor. Bu maddeler, geçmiş dönemlerde baygınlık geçiren kişilerin kendine gelmesini sağlamak amacıyla kullanılıyordu.
Günümüzde ise amonyak buharının tahriş edici etkisi nedeniyle bu ürünlerin kullanımı konusunda dikkatli olunması gerekiyor. Özellikle kafa travması veya bilinç kaybı yaşayan sporcularda amonyak tuzları, tıbbi değerlendirmenin yerine geçmiyor.
AMONYAK TUZU RİSK TAŞIYOR
Amonyak tuzları bazı sporcular tarafından kullanılsa da tamamen güvenli ürünler değil. Keskin buharları gözlerde, burunda ve solunum yollarında tahrişe neden olabiliyor. Ürünlerin sporcular arasında kullanılması da performans artırıcı etkilerinin bilimsel olarak kanıtlandığı veya tüm kulüp sağlık ekiplerince önerildiği anlamına gelmiyor.
