Deniz yüzeyinde satranç tahtası gibi kareli desenler oluştuğunu hayal edin… İlk bakışta büyüleyici bir görüntü olarak görülen bu manzara, aslında denizcilik açısından ciddi riskler barındırıyor. Uzmanlar, kare dalga fenomeniyle karşılaşıldığında özellikle açık denizde dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor.
KARE DALGA NEDİR VE NASIL OLUŞUR?
Kare dalga, diğer adıyla çapraz deniz, iki farklı yönden ilerleyen dalga sistemlerinin dik açıyla çarpışması sonucu oluşuyor. Uzak bölgelerdeki fırtınalardan kaynaklanan kabarmalar ile yerel rüzgarların oluşturduğu dalgalar birleştiğinde deniz yüzeyinde kareli desenler ortaya çıkıyor. Dalga kırınımı ve dalga bükülmesi gibi fiziksel süreçler de bu oluşumda rol oynuyor. Kimi zaman yalnızca birkaç dakika görülen bu dalgaların yüksekliği 3 metreye kadar çıkabiliyor.
Fransa’nın batısındaki Île de Ré Adası, kare dalgaların en net gözlemlendiği yerler arasında yer alıyor.
ESTETİK GÖRÜNÜM, AÇIK DENİZDE TEHLİKE
Kıyıya yakın bölgelerde deneyimli yüzücüler için genellikle doğrudan tehdit oluşturmayan kare dalgalar, açık denizde gemiler için ciddi tehlike yaratıyor. Çapraz akıntılar, gemilerde şiddetli yalpalamalara yol açarak yük kaybı, yapısal hasar ve personel yaralanmalarına sebep olabiliyor. Araştırmalar, kare dalgaların görüldüğü sularda deniz kazalarının orantısız şekilde arttığını gösteriyor.
NEDEN OLUŞUYOR?
Kare dalgalar genellikle iki ayrı hava sisteminin etkisiyle meydana geliyor. Uzak mesafedeki tropikal fırtınalar okyanus boyunca kabarmalar yaratırken, yerel rüzgarlar farklı yönlerde dalga üretiyor. Bu iki sistem çarpışınca kare dalga oluşuyor. Normal akıntı çatışmaları veya şiddetli fırtınalar sonrası da kare dalgalar gözlemlenebiliyor.
Görüntü büyüleyici olsa da altında yoğun ve düzensiz enerji barındıran bu nadir fenomen, denizde hareket eden herkes için dikkat edilmesi gereken bir uyarı niteliğinde.
