Doğu Karadeniz Bölgesi’nde Rumi takvime göre yeni yılın ilk günü olarak kabul edilen Kalandar gecesi, Trabzon ve Gümüşhane başta olmak üzere birçok ilde düzenlenen etkinliklerle kutlandı. Özellikle Trabzon’un Maçka ilçesinde yöre halkı ilginç kostümler giyerek, geleneksel yemekler hazırlayarak ve eski ritüelleri yaşatarak Kalandar gecesine renk kattı. Peki, Kalandar gecesi nedir, Kalandar ne demek, Kalandar ne zaman 2025 ve nasıl kutlanır? İşte detaylar.
KALANDAR NEDİR? NE DEMEK?
Kalandar ya da Kalanda, Türkiye’de Doğu Karadeniz Bölgesi’nde ve Gürcistan’ın batı kesimlerinde eski geleneğe göre yeni yıl kutlaması olarak biliniyor. Latince Calendae kelimesinden gelen Kalanda, “ayın ilk günü” anlamına geliyor. Ay takvimini esas alan Kalandar’ın birinci günü, Miladi Takvim’e göre 14 Ocak tarihine denk geliyor.
“Kalanda” kelimesi ise yörede doğrudan yeni yıl anlamında kullanılıyor. Özellikle Trabzon ve Gümüşhane’de bu gecenin ayrı bir önemi bulunuyor.
KALANDAR NE ZAMAN 2026?
Kalandar, her yıl 13 Ocak’ı 14 Ocak’a bağlayan gece kutlanıyor. Kalandar’ın ilk günü geleneklere göre başkasının evine gidilmiyor. Yeni yılın bu ilk gününde eve ilk olarak, uğurlu olduğuna inanılan bir kişinin gelmesi bekleniyor.
2026 yılında da Kalandar gecesi 13 Ocak Salı'yı 14 Ocak Çarşamba'ya bağlayan gece idrak edildi.
KALANDAR GELENEĞİNDE NELER YAPILIR?
Trabzon ve yöresinde, özellikle Maçka ilçesinde, Rumi takvime göre yeni yılın ilk ayının adı olan “Kalandar”ın ilk gecesi ve gününde çeşitli etkinlikler düzenleniyor. Rumi yılının ilk gecesinde bazı evlerde lahana sarması, mısır ve patates haşlaması, kabak dilimi, ayrıca fındık, ceviz, elma, armut ve ayva gibi yemişler hazırlanıyor.
Kalandar gecesinin en bilinen geleneklerinden biri ise “çanta atma” eğlencesi. Komşuların kapısına, ucuna uzun bir ip bağlanmış çantalar bırakılıyor. Çantayı açan ev sahibi, içine çeşitli kuruyemişler ve küçük hediyeler koyarak çantayı geri gönderiyor. Çantayı atan kişiler, tanınmamak için ilginç kıyafetler giyiyor.
KALANDAR NASIL KUTLANIR?
Kalandar’ın ilk 12 gününde gün sayma geleneği bulunuyor. Her bir gün, yılın aynı sıradaki ayını temsil ediyor ve o günkü hava durumuna bakılarak yılın ayları için hava tahmini yapılıyor.
Ayrıca Kalandar ayında hava tahmini için 12 zeytin yaprağı kullanılıyor. Her biri bir ayı temsil eden yapraklar ateşe atılıyor. Yaprak yanarsa havanın açık, alevin alazıyla savrulursa o ayın rüzgârlı olacağına inanılıyor.
