Türkiye Büyük Millet Meclisi yeni yasama dönemine başlarken, muhalefet milletvekilleri tarafından emeklilerin ekonomik koşullarının iyileştirilmesine yönelik hazırlanan üç ayrı kanun teklifi Meclis gündemine taşındı. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, Türkiye Gazetesi'ndeki yazısında milyonlarca emekliye nefes aldırabilecek söz konusu tekliflerin detaylarını ve hayati önem taşıyan maddelerini kamuoyuyla paylaştı.
Tatil Desteği Teklifinin Detayları
Yıllarca çalışan bir bireyin emeklilik çağında dinlenmesinin ve gezmesinin lüks değil insani bir hak olduğunu vurgulayan İsa Karakaş, sunulan ilk kanun teklifinin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Ek 18'inci maddesine dayandığını belirtti. Teklifin kabul edilmesi halinde hayata geçecek uygulamaya ilişkin Karakaş şöyle dedi;
"Her yıl haziran ayında emeklilere ikramiye verilecektir. Ödeme miktarı net asgari ücret tutarında olacaktır.Bu destek yalnızca yurt içi dinlenme tesislerinde kullanılabilecektir. Uygulama usulünü Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) düzenleyecektir"
Karakaş, bu adımın emeklilerin sosyal hayata katılımını güçlendireceğini ifade etti.
Aylık Bağlama Oranı ve Maaş Artışı Önerisi
Emekli sayısının 17 milyonu aştığına işaret eden Karakaş, 2008 yılı Ekim ayında yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 29'uncu maddesinin emekli maaşlarının kademeli olarak erimesine yol açtığını kaydetti. Mevcut sistemde her 360 günlük prim için Aylık Bağlama Oranı'nın yüzde 2 olarak uygulandığını belirten uzman isim, bu hesapla 25 yıl tam çalışan bir emektarın prime esas kazancının ancak yüzde 50'sini maaş olarak alabildiğini ifade etti.
Meclise sunulan üçüncü kanun teklifinin bu noktaya parmak bastığını aktaran Karakaş, teklifin getirdiği değişiklikleri şu sözlerle sıraladı:
"ABO Artışı: Her 360 gün için uygulanan %2'lik oran %3'e çıkarılacaktır.
Maaş Skalası: 25 yıl çalışan bir emektarın maaş bağlama oranı %50'den %75 seviyesine yükselecektir.
Geçmişe Dönük Güncelleme: Eklenecek geçici madde ile, kanun öncesinde bağlanan maaşlar da bu yeni oranla güncellenerek hak kayıpları telefi edilecektir"
Karakaş, bu adımın emekliye doğrudan nakit desteği ve kalıcı gelir artışı sağlayacağını kaydetti.
İntibak Düzenlemesi ve Maaş Uçurumu
Emekliler arasında yıllardır kanayan bir yara olan aylık bağlama dengesizliğine değinen Karakaş, özellikle 2000 yılı ve sonrasında emekli olanlar ile eski emekliler arasında ciddi bir maaş uçurumu doğduğunu bildirdi. Hazırlanan ikinci teklif ile 5510 sayılı Kanun'a Ek Madde 25 eklenmesinin öngörüldüğünü kaydeden Karakaş, intibak esaslarını şu şekilde sıraladı:
"Düzenleme maddesi
Gösterge sistemi
İntibak esasları
506 sayılı Kanun'daki gösterge tablosu ve memur katsayısı esas alınacak.
Düzenleme maddesi
Taban/Tavan oran
İntibak esasları
Aylık Bağlama Oranı (ABO) tabanı yüzde 60'tan başlayacak, en fazla yüzde 85 olabilecek.
Düzenleme maddesi
Kazanılmış hak
İntibak esasları
Hesaplanan yeni maaş düşük kalırsa mevcut maaş ödenmeye devam edecek.
Düzenleme maddesi
Sınırlandırma
İntibak esasları
Geriye dönük toplu ödeme yapılmayacak"
Söz konusu intibak düzenlemesinin adaletsizliği ortadan kaldırabileceğini belirten Karakaş, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:
"Bu 3 kanun teklifinin yasalaşması, sadece emeklilerimizin değil, toplumun tamamının huzuruna ve adalet duygusuna hizmet edecektir. Meclisimizin bu sese kulak vermesi, geçim darlığı çeken milyonlara bayram havası yaşatacaktır. Temennimiz odur ki; bu teklifler komisyonlardan geçip Genel Kurul'da kabul edilsin, emeklimiz nihayet rahat bir nefes alsın"
