Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, özel tekne ve yat kullanımına yönelik kapsamlı bir düzenleme gerçekleştirdi. “Özel Teknelerin Donatımı ve Özel Tekneleri Kullanacak Kişilerin Yeterlikleri Hakkında Yönetmelik” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme, özel teknelerin kullanımını daha güvenli ve denetimli hâle getirmeyi hedefliyor.
Buna göre, özel tekne ve yat sahipleri artık teknelerini ticari faaliyet için kullandıramayacak veya yetki yazısı olmadan başkalarına kullandıramayacak. Yönetmelik kapsamında yetkisiz kullanım durumunda, tekne veya yatın tam boyu üzerinden metre başına 2.500 TL idari para cezası uygulanacak. Ayrıca, belgesi olmadan veya belgesi askıdayken özel tekne kullanan kişiler için de aynı ceza söz konusu olacak.
AMATÖR DENİZCİ BELGELERİ(ADB) VE YENİ DÜZENLEME:
Yönetmelik, özel tekneleri kullanacak kişilerin yeterliliklerini belgelemeyi de zorunlu hâle getiriyor. Tam boyu 10 metreye kadar olan özel tekneleri kullanacaklara “Amatör Denizci Belgesi (ADB 10)” verilecek. Bu belgeyi almak isteyenlerin en az 16 yaşında olması, sağlık şartlarını taşıması, uzaktan teorik eğitim ile İdare tarafından belirlenen uygulama eğitimini tamamlaması ve sınavda başarılı olması gerekiyor.
18 yaşından küçük ADB 10 sahibi kişiler, teknelerini yalnızca yanlarında en az bir ADB 10 sahibi yetişkin bulunması koşuluyla kullanabilecek. Gövde boyu 24 metreye kadar olan özel tekneleri kullanmak isteyenler ise “ADB 24” belgesi almak zorunda olacak. Bunun için adayların en az 18 yaşında olması ve en az 12 ay süreyle ADB 10 sahibi olmaları gerekiyor. Ayrıca, teorik ve uygulama eğitimlerini tamamlayarak sınavdan geçmeleri şart. Denizcilik eğitimi veren fakülte ve yüksekokul mezunları ile denizcilik alanından mesleki veya teknik lise mezunları ise sınavsız ADB 24 belgesi alabilecek.
Mevcut belge sahipleri için geçiş süreci de yönetmelikte yer aldı. Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5 yıl içinde ADB 24 teorik eğitimini tamamlamayan mevcut ADB belgeleri, ADB 10 belgesi seviyesinde sayılacak.
TİCARİ AMAÇLI KULLANIMVE YETKİ YAZILARI
Yönetmelik, özel teknelerin başkalarına kullandırılmasını da düzenliyor. Tekne sahipleri, noter veya liman başkanlığı onaylı yetki yazısı ile teknelerini başkalarına geçici olarak kullandırabilecek. Ancak yetki yazısı olmadan başkalarının tekneyi kullanması durumunda, metre başına 2.500 TL idari para cezası uygulanacak ve belge sahipleri 6 ay süreyle askıya alınacak. Tekne sahiplerinin eşi ve çocukları için düzenlenen yetki yazılarında onay aranmıyor. Liman başkanlığı tarafından onaylanan yetki yazıları için 1.000 TL ücret tahsil edilecek. Ayrıca, ADB sahibi olup teknelerini ticari faaliyet için kullanan kişilere de metre başına 2.500 TL ceza uygulanacak. Denetimler sırasında, nefeste belirlenen alkol seviyesi 0,25 mg/ml’ü aşan, hız sınırlarını ihlal eden veya yüzme alanlarına can güvenliğini tehlikeye düşürecek şekilde yaklaşan kişiler için amatör denizci belgeleri 6 ay süreyle askıya alınacak.
Yeni yönetmelik, yayımlandığı tarihten 6 ay sonra yürürlüğe girecek. Yetkililer, teknelerin güvenli ve denetimli kullanımının sağlanması, ticari amaçlı kaçak kullanımların önlenmesi ve deniz kazalarının azaltılması amacıyla düzenlemenin önemine dikkat çekti. Bu yeni uygulama ile özel tekne ve yat sahipleri, belgelerini güncel tutmak ve teknelerini doğru şekilde kullanmak zorunda olacak. Yönetmeliğe uymayanlara ise ağır cezai yaptırımlar uygulanacak.
