Samsun’un İlkadım ilçesinde 43 yıldır ayakkabı tamirciliği yapan 51 yaşındaki Taşkın Başar, teknoloji, seri üretim, değişen tüketim alışkanlıkları ve çırak yetişmemesi nedeniyle kunduracılık mesleğinin yok olma noktasına geldiğini söyledi. Dede mesleğini 1982 yılından bu yana sürdüren Başar, Samsun’da ayakkabı tamirciliğinin ekonomik koşulların ağırlaşması ve hazır tüketimin artmasıyla birlikte her geçen yıl gerilediğini ifade etti.
YENİ TÜKETİM ANLAYIŞI TAMİR KÜLTÜRÜNÜ DÖNÜŞTÜRDÜ
Eskiden ayakkabıların uzun yıllar kullanıldığını ve tamir 8kültürünün yaygın olduğunu belirten Başar, günümüzde ise hazır tüketimin ön plana çıktığını söyledi.
Başar, “Eskiden bir ayakkabıyı 2-3 kere pençe yapardık, tamir ederdik. Ben 10 sene oldu daha pençe yapmadım. Çünkü ayakkabılar eskiye nazaran şimdi daha farklı, insanlar sezon sonu indirimlerinden markalı ayakkabıları uygun fiyatlara alabiliyor. Biz bir ayakkabının tabanını değiştirmeye kalksak maliyeti yüksek oluyor. En ufak tamir 200 lira, boya 100 lira olmuş durumda. Vatandaş da haklı olarak değerinin yarısı kadar tamir parası vermek yerine yenisini almayı tercih ediyor” dedi.
SAMSUN'DA USTA SAYISI HIZLA AZALIYOR
Samsun genelinde geçmişte yüzlerle ifade edilen ayakkabı tamircisi sayısının bugün ciddi oranda azaldığını belirten Başar, bu mesleği sürdüren usta sayısının her geçen yıl daha da düştüğünü ve birçok dükkânın kapanma noktasına geldiğini dile getirdi.
EKONOMİK ŞARTLAR MESLEĞİ ZORLUYOR
Mesleğin ekonomik açıdan sürdürülebilir olmaktan uzaklaştığını vurgulayan Başar, mevcut koşullarda bu işten geçim sağlamanın zorlaştığını ifade etti.
Başar, “Şimdi gençlik hazır paranın peşinde. Herkes memur, doktor, avukat olmak zorunda değil. Bu da bir sektör, insanın ayağına giydiği ayakkabının da bir üreticisi, tamircisi olmak zorunda. Kimseye muhtaç olmamak için gençlerin bir şeyler üretmesi, çalışması gerekiyor” diye konuştu.
ÇIRAK YETİŞMİYOR, MESLEĞİN GELECEĞİ BELİRSİZ
Mesleğin en büyük sorunlarından birinin çırak yetişmemesi olduğunu belirten Başar, yeni neslin zanaata yeterli ilgiyi göstermediğini söyledi.
"Bizim çocukluk dönemimizde anne baba ustaya gelir, 'çocuğum bu mesleği öğrensin, parası hiç önemli değil' derdi. Şimdi gençlik hazır paranın peşinde. Herkes memur, doktor, avukat olmak zorunda değil. Bu da bir sektör, insanın ayağına giydiği ayakkabının da bir üreticisi, tamircisi olmak zorunda. Kimseye muhtaç olmamak için gençlerin bir şeyler üretmesi, çalışması gerekiyor." İfadelerini kullandı.
“10 YIL SONRA AYAKKABI TAMİRCİSİ KALMAYABİLİR”
Sektörün geleceğine ilişkin endişelerini dile getiren Taşkın Başar, “Sektör olarak ayakkabı tamirciliği bitti gibi bir şey son demlerimiz diyebiliriz. Bundan 10 sene sonra belki artık daha ayakkabı tamircisi olmayacak. Samsun’da belki 100 tane varsa, 10 tane, 15 tane kalacak. Teknolojiye yenik düşen sektörlerden birisi olarak söyleyebiliriz” ifadelerini kullandı.
