Samsun, sadece tarihi ve doğal güzellikleriyle değil, aynı zamanda köklü bir geçmişe dayanan zengin mutfak kültürüyle de Türkiye’nin önemli gastronomi duraklarından biridir. Karadeniz mutfağının kalbinde yer alan bu şehirde, "Sokak Lezzetleri" kavramı yalnızca bir atıştırmalık değil, aynı zamanda yaşayan bir gelenektir. Sabahın ilk ışıklarıyla fırınlardan yükselen taze susam kokusundan, çarşı içindeki küçük tezgahlarda sunulan yöresel tatlara kadar Samsun’da sokak lezzetleri, şehrin sosyal dokusunu ve kültürel mirasını yansıtmaktadır.
SAMSUN SİMİDİ VE ÇAKALLI MENEMENİ İLE GÜNE BAŞLANGIÇ
Samsun’un sokak lezzetleri denildiğinde akla gelen ilk ve en ikonik ürün kuşkusuz Samsun Simididir. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen bu simit, diğer illerdeki benzerlerinden pek çok yönüyle ayrılır. Samsun simidinin en büyük özelliği, hamurunun dut pekmezine batırılması ve bol miktarda susamla kaplanmasıdır. Oldukça çıtır bir yapıya sahip olan bu lezzet, sokak başlarındaki camekanlı tezgahlarda taze olarak satılır. Şehir halkı için simit, sadece bir kahvaltılık değil, günün her saatinde ulaşılabilen hızlı ve ekonomik bir öğündür.
Buna ek olarak, Samsun-Ankara karayolu üzerinde bulunan Çakallı bölgesinden şehre yayılan Çakallı Menemeni, bir yol üstü lezzeti olarak başlayıp şehrin her noktasına taşınmış bir fenomendir. Bol domates, biber ve özellikle kaşar peyniri ile yumurtanın harmanlanmasından oluşan bu menemen, geleneksel yöntemlerle bakır sahanlarda servis edilir. Çakallı menemeni, içine eklenen tereyağı ve özel pişirme tekniğiyle standart menemenlerden ayrışarak Samsun sokak lezzetleri listesinin zirvesinde yerini almaktadır.
TESCİLLİ BAFRA PİDESİ VE NOKULUN SOKAK KÜLTÜRÜNDEKİ YERİ
Samsun mutfağının dünya çapında tanınan en önemli temsilcisi Bafra Pidesidir. Coğrafi işaretli olan bu pide, ince ve uzun yapısı, çıtır hamuru ve iç harcında kullanılan özel kavrulmuş kıymasıyla bilinir. Samsun sokaklarında gezerken hemen her köşede karşınıza çıkan pide fırınları, özellikle hafta sonları şehrin en hareketli noktalarıdır. Bafra pidesi, sadece lokantalarda değil, "paket yaptırıp sahilde yemek" geleneğiyle bir sokak lezzeti ritüeline dönüşmüştür. Pidenin üzerine sürülen halis tereyağı, bu lezzeti Karadeniz’in diğer pidelerinden ayıran en temel unsurdur.
Tatlı ve hamur işi kategorisinde ise Bafra Nokulu öne çıkar. İçeriğinde ceviz, üzüm ve isteğe bağlı olarak haşhaş bulunan nokul, mayasız hamurdan yapılan ve uzun süre tazeliğini koruyan bir sokak atıştırmalığıdır. Çarşı içindeki fırınlarda küçük dilimler halinde satılan nokul, hem doyurucu hem de besleyici olması nedeniyle yerel halk tarafından sıklıkla tercih edilir. Özellikle bayramlarda ve özel günlerde yapılan bu lezzet, bugün Samsun’un günlük sokak gastronomisinin ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir.
KARADENİZ'İN VAZGEÇİLMEZİ: SAMSUN USULÜ BALIK EKMEK
Karadeniz'in kıyı kenti olan Samsun'da, mevsiminde tüketilen taze balıklar sokak lezzetlerinin en doğal halkasını oluşturur. Özellikle eylül ayında av yasağının kalkmasıyla birlikte Samsun sokak lezzetleri sahneye hamsi ve mezgit ile çıkar. Samsun sahil şeridinde ve balıkçı barınaklarının çevresinde kurulan tezgahlarda sunulan balık ekmek, şehrin en taze ve en uygun fiyatlı yemek seçeneklerinden biridir.
Samsun usulü balık ekmeğin sırrı, balıkların mısır ununa bulanarak derin yağda çıtır çıtır kızartılmasında ve taze soğan, yeşillik ve limon eşliğinde servis edilmesindedir. Özellikle Batı Park ve Doğu Park gibi sahil bölgelerinde, denize karşı yenilen balık ekmek, Samsunluların en sevdiği akşamüstü aktiviteleri arasındadır. Ayrıca şehrin kış aylarındaki vazgeçilmezi olan kestane kebaplar ve mısır tezgahları, Samsun’un caddelerine sıcak bir atmosfer katar.
SAMSUN'DA TADILMASI GEREKEN LEZZETLER LİSTESİ
-
Samsun Simidi: Bol pekmezli ve tescilli çıtır lezzet.
-
Bafra Pidesi: İnce hamurlu, tereyağlı ve kapalı kıymalı pide.
-
Çakallı Menemeni: Bol kaşarlı ve özel kıvamlı yöresel kahvaltı.
-
Terme Pidesi: Bafra pidesine göre daha yumuşak ve açık servis edilen tür.
-
Nokul: Cevizli ve üzümlü geleneksel hamur işi.
-
Balık Ekmek: Özellikle hamsi ve mezgitin en taze hali.
-
Atom (Kaymaklı): Şehir merkezindeki pastanelerde sunulan yöresel tatlı.
