Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Tuğba Ayçiçek Dinçer, zorbalığın özellikle okul, okul çevresi ve mahallelerde gözlemlendiğini belirtti. Dinçer, “Zorbalık; güç dengesizliği içeren, tekrarlayan veya tekrarlama potansiyeli olan istenmeyen saldırgan davranışlardır” dedi.
ZORBALIĞIN TİPLERİ VE DİJİTAL BOYUTU
Dr. Ayçiçek Dinçer, zorbalığın üç ana tipi olduğunu vurguladı: fiziksel, sözlü ve ilişkisel-sosyal. Fiziksel zorbalık şiddet içerirken, sözlü zorbalık alay ve aşağılama şeklinde görülüyor. İlişkisel-sosyal zorbalık ise dedikodu, dışlama ve akran ilişkilerini bozmaya yönelik davranışları kapsıyor.
Dijital zorbalığın ise çağımızın yükselen tehlikesi olduğunu belirten Dinçer, pandemi süreciyle birlikte çocukların dijital ortamı aktif kullanmaya başlamasının bu tür zorbalığı artırdığını söyledi. “Siber zorbalıkta mağdura ait fotoğrafların izinsiz paylaşılması veya dedikoduların yayılması en sık rastlanan davranışlar” dedi.
KİMLER MARUZ KALIYOR, KİMLER ZORBALIK YAPIYOR?
Zorbalık hem erkek hem kız çocuklarında görülse de siber zorbalıkta kızlar öne çıkıyor. Erkekler fiziksel ve sözlü, kızlar ise sosyal zorbalığa daha çok maruz kalıyor. Mağdur çocuklar genellikle sosyoekonomik açıdan dezavantajlı ve ihmal veya istismar geçmişine sahip olurken, zorba çocuklar dışarıdan “popüler” görünse de düşük okul başarısı ve zayıf duygu düzenleme becerilerine sahip.
ZORBALIKLA MÜCADELEDE AİLE VE OKUL İŞBİRLİĞİ ŞART
Dr. Ayçiçek Dinçer, zorbalığı önlemenin yollarını şöyle sıraladı: okul ve aile işbirliği, empati eğitimi, sportif ve sosyal aktiviteler, rol model olma ve mağdur çocukların yalnız bırakılmaması. Ayrıca zorbalığa seyirci kalan çocukların da eğitilmesi gerektiğini belirtti: “Seyirci olan çocuklar, zorbalık davranışlarını benimseme eğilimindedir.”
Dinçer, “Akademik başarısı yüksek, sosyal çevresi güçlü ve aile iletişimi iyi olan çocuklar zorbalıktan korunmuş olur. Bu nedenle okul, aile ve çocuğu kapsayan bütüncül bir yaklaşım şart” dedi.
