Gelişen şehir yapısı ve mimari trendler, farkında olmadan halk sağlığını tehdit eden yeni çevresel faktörleri beraberinde getiriyor. Aktarılan bilgilere göre, büyükşehirlerde yeşil alanların hızla azalması; yerini cam cepheli plazalara, yoğun asfalta ve beton binalara bırakması güneş ışınlarının yeryüzünde daha fazla yansımasına (albedo etkisi) yol açıyor. Bu durum, günlük yaşamda maruz kalınan ultraviyole (UV) ışın miktarını katlayarak en tehlikeli kanser türlerinden biri olan cilt kanseri vakalarını doğrudan tırmandırıyor.
Türk Dermatoloji Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Başak Yalçın, dünya genelinde en sık rastlanan kanser türleri arasında yer alan deri kanserlerinde, özellikle agresif ve hızla yayılan melanom türünde ciddi bir artış yaşandığını belirtti. İklim değişikliğiyle beraber uzayan ve daha sıcak geçen yaz mevsimlerinin de bu hasarı büyüttüğünü ifade eden Yalçın, erken teşhisin tam iyileşme sağlamada hayat kurtarıcı olduğunu vurguladı.
Benlerinizdeki bu 5 işarete dikkat edin: "ABCDE" Kuralı
Dermatolojide asimetri, sınır düzensizliği, renk değişikliği, çap ve gelişim kriterleri bir benin riskli olup olmadığını anlamada rehber kabul edilir. Vücudunuzdaki benlerde şu değişimleri gözlemliyorsanız vakit kaybetmeden bir uzmana başvurmalısınız:
Asimetri: Benin bir yarısının diğer yarısıyla şekil olarak eşleşmemesi.
Sınır Düzensizliği: Kenarların girintili çıkıntılı, bulanık veya düzensiz olması.
Renk Değişikliği: Benin tek bir renk yerine kahverengi, siyah, kırmızı veya beyazın farklı tonlarını barındırması.
Çap: Benin boyutunun 6 milimetreden (yaklaşık bir kurşun kalem arkasındaki silgi boyutu) büyük olması.
Evrim/Gelişim: Benin zaman içinde hızla büyümesi, kaşınması, kanaması veya üzerinde yara açılması.
Sadece güneş kremi korumuyor: En büyük risk çocuklukta
Uzmanlar, güneş koruyucu kremlerin kullanılmasının şart olduğunu ancak tek başına zırh görevi görmediğini hatırlatıyor. Özellikle güneş ışınlarının dik geldiği 10.00 ile 16.00 saatleri arasında doğrudan güneşe maruz kalınmaması, şapka ve güneş gözlüğü gibi fiziksel bariyerlerin kullanılması gerekiyor. Hayati bir diğer uyarı ise çocuklar için yapıldı. Bir insanın yaşamı boyunca maruz kalacağı toplam UV ışınlarının çok büyük bir kısmını çocukluk döneminde aldığına dikkat çeken uzmanlar, bu yaşlarda geçirilen şiddetli ve su toplamış güneş yanıklarının yetişkinlikte melanom riskini katladığını, bu yüzden çocuk oyun alanlarının mutlak surette gölgelik alanlarda planlanması gerektiğini vurguluyor.
1-12 Haziran tarihleri arasında Türkiye genelinde ücretsiz tarama
Cilt kanserine karşı toplumsal farkındalık yaratmak ve erken teşhis oranını artırmak amacıyla büyük bir sağlık kampanyası başlatılıyor. 1-12 Haziran tarihleri arasında Türkiye genelinde belirlenen merkezlerde vatandaşlara ücretsiz ben taraması hizmeti sunulacak. Özellikle açık tenli, renkli gözlü, vücudunda çok sayıda beni olan, ailesinde cilt kanseri öyküsü bulunan ve geçmişinde ağır güneş yanığı hikayesi olan risk grubundaki vatandaşların bu tarihleri kaçırmayarak cilt kontrollerini yaptırmaları önemle tavsiye ediliyor.
