Türkiye'nin ve Karadeniz Bölgesi'nin 231 bin dekar ve 183 bin ton üretimle en önemli çeltik üretim merkezlerinden biri olan Samsun'da üreticiler, belirsizlik ve ekonomik çıkmazla karşı karşıya kaldı. Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Samsun Şube Başkanı Havva Yurdunuseven Bayzat, yaptığı yazılı basın açıklamasıyla Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) sessizliğini eleştirerek serbest piyasa aktörlerinin insafına bırakılan çiftçinin emeğinin değersizleştirildiğini vurguladı.
GİRDİ MALİYETLERİ %100'Ü AŞTI, TÜCCAR FİYATI GERİ ÇEKTİ
Çeltik üreticisinin bu sezon mazot, gübre, tohum, ilaç ve sulama elektriği gibi temel girdilerde %100'ü aşan maliyet artışlarıyla karşılaştığını belirten Bayzat, TMO’nun fiyat açıklamamasının tüccara fırsat yarattığını ifade etti. Üreticinin borçlarını ödeyebilmek için ürününü zararına satmak zorunda bırakıldığını dile getirdi.
"İTHALAT SİLAHI YERLİ ÜRETİCİYİ VURUYOR"
Hasat döneminde başvurulan kontrolsüz ithalat politikalarını eleştiren ZMO Samsun Şube Başkanı Havva Yurdunuseven Bayzat, şu uyarılarda bulundu:
"Hasat döneminde ya da hemen öncesinde başvurulan kontrolsüz çeltik ve pirinç ithalatı, yerli çeltik fiyatlarını yapay bir şekilde baskılamaktadır. Yabancı çiftçiyi fonlayan ithalat politikaları, kendi topraklarında binbir emekle üretim yapan Samsun ve Türk çiftçisinin belini bükmektedir. İthalat, anlık bir çözüm gibi sunulsa da uzun vadede yerli üretimi bitirme noktasına getiren büyük bir tehdittir."
"TARLADAKİ UCUZLUK RAFA YANSIMIYOR: ARADAKİ FARK KİME GİDİYOR?"
Tarladaki alım fiyatı ile market rafındaki satış fiyatı arasındaki devasa uçuruma dikkat çeken Bayzat, sistemin ne üreticiye ne de tüketiciye fayda sağladığını kaydetti:
"Peki, bu aradaki fark kime gidiyor? Bu fark; tarladaki emeği ucuza kapatıp raflarda fahiş kârlar elde eden aracılara, büyük tedarikçilere ve zincir marketlerin kontrolsüz kâr hırslarına gitmektedir. Çiftçi kazanamazken, vatandaşımız en temel gıda maddesi olan pirinci fahiş fiyatlara tüketmek zorunda kalmaktadır. Aracılık sistemi ve piyasa denetimsizliği, emeği sömürmektedir."
ZMO SAMSUN ŞUBESİ'NDEN ACİL ÇAĞRI
Ziraat Mühendisleri Odası Samsun Şubesi olarak çözüm önerilerini ve taleplerini sıralayan Havva Yurdunuseven Bayzat, açıklamasını şu acil çağrıyla tamamladı:
Fiyat Derhal Açıklanmalı: TMO, üreticiyi zarar ettirmeyecek, refah payı içeren çeltik taban fiyatını derhal açıklamalıdır. Fiyat açıklamakta gecikilen her gün, üreticinin topraktan kopmasına neden olmaktadır.
İthalat Durdurulmalı: Hasat döneminde ithalat tamamen durdurulmalı, yerli üretici gümrük vergileri ve doğru politikalarla korunmalıdır.
Market Ve Aracı Denetimi Sağlanmalı: Üretici ile tüketici arasındaki zincir denetlenmeli, aracıların ve zincir marketlerin haksız kazanç elde etmesinin önüne geçilmelidir.
Tarımın bir ülkenin milli güvenlik meselesi olduğunun altını çizen Bayzat, "Çeltik üreticimizin toprağına küsmesi, yarın pirinçte tamamen dışa bağımlı olmamız demektir. Emeğin, alın terinin ve tüketicinin ucuz gıdaya erişim hakkının savunucusu olmaya devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.
