Tarım ve Orman Bakanlığı, Orta Doğu’da tırmanan İsrail - İran gerilimi ve Hürmüz Boğazı'ndaki lojistik belirsizlikler üzerine gübre tedarikinde stratejik bir değişikliğe gitti. 81 il valiliğine gönderilen genelge ile 2016 yılından beri güvenlik gerekçesiyle yasaklı olan amonyum nitrat gübresinin tarımsal üretimde kullanılmasının önü açıldı. Yerli üretim kapasitesini devreye sokmayı ve çiftçinin uygun maliyetli gübreye ulaşmasını hedefleyen bu karar, özellikle kuru tarım şartlarında azot ihtiyacının karşılanması açısından kritik önem taşıyor.
AMONYUM NİTRATTA SIKI TAKİP
2016 yılında el yapımı patlayıcı (EYP) yapımında kullanımını engellemek amacıyla yasaklanan nitratlı gübrelerin satışı, yeni dönemde Gübre Takip Sistemi (GTS) üzerinden sıkı denetimle yapılacak. Genelgeye göre, amonyum nitrat gübresinin satış ve sevkiyat işlemleri 30 Mayıs tarihine kadar gerçekleştirilebilecek. Dağıtıcılar, GTS üzerinden stok kabulü yapmadan çiftçiye satış yapamayacak ve tüm süreç dijital ortamda kayıt altına alınacak.
ŞARTLARI VAR!
Gübre satışı yalnızca Çiftçi Kayıt Sistemi'nde (ÇKS) kaydı bulunan üreticilere yapılacak. Satış miktarları, çiftçinin sahip olduğu arazi büyüklüğü ve ekili ürün desenine göre GTS üzerinden hesaplanacak. ÇKS kaydı veya GTS hak edişi bulunmayan kişilere kesinlikle amonyum nitrat satışı yapılmayacak. Kurallara aykırı hareket eden dağıtıcılar hakkında, il ve ilçe komisyonlarının rutin denetimleri sonucunda Cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunulacak.
JEOPOLİTİK RİSK FAKTÖRÜ
Dünya petrol arzının yüzde 20’sinin, üre gübresinin ise yüzde 35’inin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik sorunları, küresel gübre fiyatlarını yukarı yönlü tetikledi. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonları sonrası gıda arz güvenliğini korumak isteyen Türkiye, bu kararla iç piyasadaki stokları takviye etmeyi amaçlıyor. Bu kapsamda ayrıca üre gübresindeki yüzde 6,5’lik gümrük vergisi sıfırlanırken, amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin ihracatı da yurt içi ihtiyacı karşılamak adına durduruldu.
