Edirne'nin İpsala ilçesinden sonra Türkiye'nin en çok çeltik üretimi yapılan merkezlerinden biri olan Samsun'un Bafra ilçesinde, KTAE tarafından kaliteli ve lezzetli ürünler elde etmek amacıyla başlatılan araştırmalar sonuç vermeye devam ediyor. Enstitü bünyesinde yürütülen ıslah faaliyetleri neticesinde, olgunlaşma süresi 100 güne kadar inen ve dönüm başına 850 kilogram ile 1 ton arasında verim sunabilen 7 farklı çeltik çeşidi tarım sektörüne kazandırıldı.
7 ÇEŞİT ÇELTİK TESCİL ETTİRİLDİ
Karadeniz Bölgesi başta olmak üzere ülkenin farklı iklim koşullarına uyum sağlayabilen ürünler geliştirmeyi hedeflediklerini belirten Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. İlyas Deligöz, sağlam saplı, yatmaya dayanıklı ve makineli hasada uygun çeşitler üzerinde çalıştıklarını kaydetti. Deligöz, "Enstitümüzde yürütülen ıslah çalışmaları sonucunda 7 çeltik çeşidi geliştirilerek tescil ettirilmiştir. Bunlar Karadeniz, Kızılırmak, Bafra Yıldızı, Mevlütbey, Kocamaninci, Gizlenci ve İlkeren çeşitleridir. Yeni çeşitlerin geliştirilmesine yönelik ıslah çalışmalarımız devam etmektedirr." ifadelerini kullandı.
Geliştirilen çeşitlerden Kocamaninci ve Gizlenci'nin yüksek randıman ve lezzetin yanı sıra dönüm başına 850 kilogram ile 1 ton arası verimiyle dikkat çektiğini anlatan Deligöz, küresel ısınma riskine karşı 100 ila 105 günde olgunlaşabilen erkenci çeşitlere ağırlık verdiklerini dile getirdi. Deligöz, "Geliştirdiğimiz çeşitlerden Kocamaninci ve Gizlenci, dekara yaklaşık 850 kilogramdan 1 tona kadar ulaşabilen verimi, yüksek randımanı, kalitesi ve lezzet özellikleriyle öne çıkmaktadır. Amacımız yerli çeşitleri geliştirerek üretmek ve ülke ekonomisine katkı sağlamak. Erkenci çeşitleri geliştirmemizin sebebi ise küresel ısınma ve farklı afetler nedeniyle bahçeler bozulabiliyor. Çeltiği yetiştirmek için 130 gün gerekiyor. Biz 100-105 gün arasında olgunluğa ulaşan çeltik geliştirdik. Diğer çeşitlerimiz de Türk damak tadına uygun çeşitlerdir. Yurt dışından gelen çeşitler bazen yüksek verime ulaşabiliyor ama bizim damak tadımıza uymuyor. Bizim çeşitlerimiz hem damak tadımıza uygun hem de normal çeşitlerle aynı verime ulaşıyor." dedi.
SU TASARRUFU SAĞLAYAN SULAMA YÖNTEMLERİ
Geleneksel üretimde tarlaların sürekli su altında tutulduğunu hatırlatan Doç. Dr. İlyas Deligöz, sürdürülebilir üretim için su tasarrufu sağlayan projeler yürüttüklerini aktardı. Altı Akdeniz ülkesinden 11 ortağın yer aldığı uluslararası MEDWATERICE Projesi kapsamında Bafra'daki deneme alanlarında araştırmalar yapıldığını belirten Deligöz, Alternatif Islatma ve Kurutma (AWD) yöntemiyle ilgili şu bilgileri paylaştı:
Bu kapsamda altı Akdeniz ülkesinden üniversiteler, araştırma kuruluşları ve özel sektör temsilcilerinin yer aldığı 11 ortaklı uluslararası MEDWATERICE Projesi kapsamında Bafra'daki deneme alanlarımızda farklı su tasarrufu sağlayan sulama uygulamalarını araştırdık. Araştırmalarımızda Alternatif Islatma ve Kurutma (AWD) sulama yöntemiyle geleneksel sulamaya göre yaklaşık yüzde 18 ila yüzde 33 arasında su tasarrufu sağlanabildiğini gördük. Bu yöntemde çeltik verimi ve tane kalitesi ciddi şekilde etkilenmeden sulama suyunun azaltılabileceği ortaya konuldu. Ayrıca Bafra Ovası'nda sulamada kullanılan elektrik enerjisi dikkate alındığında, enerji kullanımı açısından da avantaj sağlayabileceği belirlendi.
