EYT düzenlemesinin ardından emeklilik hakkı elde edemeyen vatandaşların alternatif emeklilik seçeneklerine yönelik araştırmaları sürüyor. Bu kapsamda özellikle 3600 prim günü üzerinden kısmi emeklilik ihtimali merak ediliyor. Ancak 3600 prim gününün tamamlanması, her sigortalının doğrudan emekli olabileceği anlamına gelmiyor. Emeklilik koşulları kişinin sigorta başlangıç tarihine, çalışma statüsüne, yaşına ve gerekli sigortalılık süresine göre değişiyor.
EMEKLİLİK HESABINDA İLK SİGORTA GİRİŞİ BELİRLEYİCİ
Emeklilik için aranacak prim ve yaş şartları, kişinin hangi tarihte sigortalı olduğuna ve hangi sigortalılık kapsamında bulunduğuna göre farklılık gösteriyor. Örneğin 2000 yılında sigorta başlangıcı bulunan SSK'lı kadınlar için 7 bin prim günü ve 58 yaş, erkekler için ise 7 bin prim günü ve 60 yaş şartları örnekleniyor. Bağ-Kur kapsamında kadınlarda 9 bin prim günü ve 58 yaş, erkeklerde ise 9 bin prim günü ve 60 yaş şartları bulunuyor. Emekli Sandığı kapsamında ise kadınlar için 20 yıl sigortalılık ve 58 yaş, erkekler için 25 yıl sigortalılık ve 60 yaş şartları örnek olarak gösteriliyor.
KISMİ EMEKLİLİKTE YAŞ VE SÜRE ŞARTI ÖNEM TAŞIYOR
3600 prim günü üzerinden kısmi emeklilik imkanından yararlanmak isteyenlerin yalnızca prim gününü tamamlaması yeterli olmuyor. Sigortalılık süresi ve yaş şartlarının da tamamlanması gerekiyor. Bu nedenle 3600 prim gününe ulaşan kişilerin emeklilik durumunun, kendi sigorta başlangıç tarihi ve sigortalılık statüsü üzerinden ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
SGK AYLIĞINA EK GELİR İÇİN BES SEÇENEĞİ
Emeklilik döneminde SGK'dan alınacak aylığın yanı sıra ek birikim oluşturmak isteyenler için Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) de seçenekler arasında yer alıyor. BES kapsamında emeklilik hakkı elde edebilmek için sistemde en az 10 yıl kalmak ve 56 yaşını doldurmak gerekiyor. Böylece SGK kapsamındaki emeklilik hakkı ile BES'te oluşan birikim birbirinden ayrı değerlendirilebiliyor.
DÜZENLİ ÖDEMEYLE BİRİKİM OLUŞTURULUYOR
BES'te katılımcılar düzenli olarak katkı payı ödeyerek kendi adlarına birikim oluşturabiliyor. Sistemde devlet katkısı da bulunuyor. Verilen örneğe göre aylık 1.000 TL katkı payı ödeyen bir katılımcının hesabına, yüzde 20 oranındaki devlet katkısıyla 200 TL daha eklenebiliyor.
ÇALIŞANLAR İÇİN OKS UYGULAMASI
Emeklilik dönemine yönelik ek birikim oluşturulmasını sağlayan uygulamalardan biri de Otomatik Katılım Sistemi (OKS) olarak öne çıkıyor. Mevcut uygulamada çalışanların ücretlerinden en az yüzde 3 oranında kesinti yapılarak BES hesabında birikim oluşturuluyor. Çalışanların sistemden ayrılabilmesine de imkan tanınıyor.
TES İÇİN ÇALIŞMALAR GÜNDEMDE
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'nin (TES) mevcut otomatik katılım modeline benzer şekilde yapılandırılmasının planlandığı belirtiliyor. Planlanan modelde çalışan katkısının yanı sıra işveren ve devlet katkısının da bulunması hedefleniyor. Böylece emeklilik döneminde SGK aylığına ilave bir birikim oluşturulması amaçlanıyor.
