BBC Türkçe’nin edindiği bilgiye göre, katkı oranını azaltan taslak Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından onaylanarak cumhurbaşkanlığına gönderildi. Düzenlemenin cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Mevcut birikimler korunacak
Taslak metinde, BES katılımcılarının mevcut bakiyelerinde herhangi bir değişiklik yapılmayacağı ve bugüne kadar sağlanan devlet katkılarının korunacağı ifade ediliyor. Ancak düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından, tüm BES hesaplarında devlet katkısı oranı %20 olarak uygulanacak.
18 milyon katılımcı bulunuyor
Bireysel Emeklilik Sistemi 2003 yılında hayata geçirilirken, 2013 yılında devlet katkısı uygulaması başladı. 2017’de ise çalışanların otomatik olarak sisteme dahil edildiği Otomatik Katılım Sistemi (OKS) yürürlüğe girdi. 2022 yılında devlet katkısı oranı %25’ten %30’a çıkarılmış, bu artış sistemdeki katılımcı sayısını hızla yükseltmişti. Resmi verilere göre 2 Ocak 2026 itibarıyla BES’in toplam fon büyüklüğü 2 trilyon TL’ye, BES ve OKS’deki toplam katılımcı sayısı ise yaklaşık 18 milyona ulaştı.
“Bütçeye ciddi yük oluşturuyor”
Sosyal güvenlik müşaviri Murat Bal, %30’luk devlet katkısının kamu maliyesi üzerinde önemli bir yük oluşturduğunu belirterek şunları söyledi: “BES’teki poliçe sayısı 18 milyona yaklaşmış durumda. Bu, bütçe açısından çok ciddi bir rakam. Ekonomi yönetimi, tasarrufu korurken bütçe dengesini sağlamak adına bu oransal değişikliği gerekli görmüş olabilir.” Bal, bu yıl zorunlu olması beklenen Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin de BES’teki devlet katkısının düşürülmesinde etkili olduğunu ifade etti.
“Sistemin cazibesi azalabilir”
Devlet katkısındaki düşüşün bazı katılımcıların sistemden çıkmayı düşünmesine yol açabileceğini belirten Bal, buna rağmen toplu bir çıkış beklemediğini vurguladı: “Sistemin cazibesi bir miktar azalır, güven algısı kısmen zedelenebilir. Ancak uzun vadeli düşünen katılımcıların sistemde kalmaya devam edeceğini düşünüyorum.”
BES nedir?
Bireysel Emeklilik Sistemi, mevcut sosyal güvenlik sistemini tamamlamak amacıyla oluşturulmuş devlet destekli bir uzun vadeli tasarruf ve yatırım sistemi olarak tanımlanıyor. Katılımcılar düzenli katkı payı ödüyor, bu birikimler emeklilik yatırım fonlarında değerlendiriliyor. Emeklilik döneminde ise toplu ödeme veya düzenli gelir elde edilebiliyor.
Otomatik Katılım Sistemi nasıl işliyor?
2017’de başlayan Otomatik Katılım Sistemi kapsamında, belirli şartları sağlayan işyerlerinde çalışanlar işverenleri tarafından otomatik olarak BES’e dahil ediliyor. Çalışanlar isterlerse sistemden çıkabiliyor. Katkı payı, brüt maaşın en az %3’ü olarak uygulanıyor. OKS’nin toplam fon büyüklüğü ise yaklaşık 130 milyar TL seviyesinde bulunuyor.
