Milyonlarca çalışanın emeklilik planlarını doğrudan etkileyecek önemli bir değişiklik yürürlüğe girdi. Sosyal güvenlik sisteminde uzun yıllardır uygulanan ve kamuoyunda “son 7 yıl” ya da “altın dokunuş” olarak bilinen avantaj, 2008 sonrası ilk kez sigortalı olanlar için kaldırıldı. Artık emeklilik statüsü, son 1.260 güne göre değil, tüm çalışma hayatındaki ağırlıklı sigorta koluna göre belirlenecek.
SON 7 YIL KURALI NE SAĞLIYORDU?
Daha önce uygulanan sistemde, emekliliğe son 7 yıl (2.520 gün) kala en fazla hangi statüde prim ödenmişse, emeklilik o statüye göre hesaplanıyordu. Özellikle SSK (4/1-a) kapsamında emekli olmak, Bağ-Kur’a kıyasla yaklaşık 1.800 ila 2.000 gün daha az prim gerektirdiği için avantajlı görülüyordu. Bu nedenle birçok çalışan, emekliliğe kısa süre kala statü değiştirerek daha düşük primle emekli olma yolunu tercih ediyordu.
2008 ÖNCESİ HAKLAR DEVAM EDİYOR
2008 yılındaki sosyal güvenlik reformundan önce sigorta girişi bulunanlar için “son 7 yıl” kuralı uygulanmaya devam edecek. Bu kapsamda son 2.520 gün içinde en fazla hangi statüde (en az 1.260 gün) prim ödendiyse, emeklilik o statüye göre hesaplanacak.
YENİ SİSTEMDE TÜM ÇALIŞMA HAYATI ESAS
Ekim 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için ise tablo değişti. Yeni düzenlemeye göre emeklilik statüsü belirlenirken son yıllar değil, çalışma hayatının tamamı dikkate alınacak.
Buna göre çalışma süresinin büyük bölümünü Bağ-Kur’lu olarak geçiren bir kişi, emekliliğine yakın dönemde SSK’lı çalışsa bile çoğunluk Bağ-Kur’da olduğu için emeklilik şartlarını Bağ-Kur’a göre yerine getirmek zorunda kalacak. Bu da özellikle 9.000 prim günü şartının devreye girmesi anlamına geliyor.
Uzmanlar, emeklilik planlaması yapan vatandaşların çalışma hayatındaki statü dağılımını dikkatle analiz etmesi gerektiğini vurguluyor. Yeni sistemle birlikte, emekliliğe kısa süre kala yapılan statü değişiklikleri artık avantaj sağlamayacak.
