Sovyetolog ve eski istihbaratçı Enver Altaylı'nın yaşamı, eğitim hayatı, MİT'teki görevleri ve yargı süreci yeniden gündeme geldi. 1 Kasım 1944 tarihinde Adana'nın Ceyhan ilçesinde dünyaya gelen Altaylı, özellikle Sovyetler Birliği ve Orta Asya üzerine yaptığı çalışmalarla tanındı. Peki, Enver Altaylı kimdir, nereli? Enver Altaylı yaşıyor mu, babası kim? İşte hayatı ve kariyerine ilişkin merak edilenler.
ENVER ALTAYLI KİMDİR?
Enver Altaylı, 1 Kasım 1944 tarihinde Adana'nın Ceyhan ilçesinde doğdu. Sovyetolog ve eski istihbaratçı olarak tanınan Altaylı, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde eğitim aldı. Almanya ve Avusturya'da da Doğu Avrupa hukuku ve Sovyetoloji üzerine çalışmalar yaptı.
Altaylı, 1962 yılında Talat Aydemir'in darbe girişimine katıldığı gerekçesiyle tutuklandı ve Harp Okulu'ndan atıldı. Daha sonra hukuk eğitimine devam eden Altaylı, 1967 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu.
1968 yılında MİT'te görev yapmaya başlayan Altaylı, Sovyetler Birliği ve Doğu Avrupa konusunda uzmanlaştı. Doğan Kitap'ın biyografisinde de 1968 yılında MİT'e alındığı ve kurumun ilk Sovyetoloğu olarak yetiştirildiği bilgisi yer alıyor.
1974 yılında MİT'ten ayrılan Altaylı, daha sonra MHP'nin Almanya organizasyonunda görev aldı ve Hergün gazetesinin başyazarlığını yaptı. 12 Eylül 1980 darbesinin ardından hakkında tutuklama kararı çıkması üzerine Almanya'ya gitti.
ORTA ASYA ÇALIŞMALARIYLA TANINDI
Altaylı, sonraki yıllarda özellikle Orta Asya üzerine çalışmalar yürüttü. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından bağımsızlığını kazanan Orta Asya cumhuriyetlerinin yapılanmasıyla ilgili çalışmalarda yer aldığı, dönemin Cumhurbaşkanları Turgut Özal ve Süleyman Demirel'e Orta Asya konusunda danışmanlık yaptığı bilgisi kaynaklarda yer aldı.
Yazarlık da yapan Altaylı'nın "Esir Türk İllerinde 90 Gün", "Komünist Teoriler ve Sovyet Yayılma Siyaseti" ve "Ruzi Nazar: CIA'nın Türk Casusu" isimli kitapları bulunuyor.
ENVER ALTAYLI YAŞIYOR MU?
Mevcut kamuya açık bilgilere göre Enver Altaylı hayattadır. 1 Kasım 1944 doğumlu olan Altaylı, 2026 yılı itibarıyla 81 yaşındadır. Güncel biyografik kaynaklarda ölümüne ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmamaktadır.
ENVER ALTAYLI NERELİ?
Enver Altaylı, Adana'nın Ceyhan ilçesinde doğmuştur. Doğum tarihi 1 Kasım 1944'tür.
Altaylı'nın aile kökeninin ise Orta Asya'ya dayandığı belirtilmektedir. Babası Şakir Altaylı'nın Özbekistan kökenli olduğu, annesi Melek Altaylı'nın ise Türkistan'ın din âlimlerinden Abdurrahman Hoca'nın kızı olduğu bilgisi kaynaklarda yer almaktadır.
ENVER ALTAYLI'NIN BABASI KİM?
Enver Altaylı'nın babası Şakir Altaylı'dır. Şakir Altaylı'nın Özbekistan kökenli olduğu ve Sovyetler Birliği'nden Türkiye'ye geldiği bilgisi biyografik kaynaklarda aktarılmaktadır.
Annesi ise Melek Altaylı'dır. Melek Altaylı'nın Türkistan'ın din âlimlerinden Abdurrahman Hoca'nın, diğer adıyla Kavuncu'nun, kızı olduğu belirtilmektedir.
Bu nedenle Enver Altaylı'nın aile geçmişinde Özbekistan ve Türkistan bağlantısı öne çıkmaktadır.
EĞİTİM VE MESLEK HAYATI
Enver Altaylı, Bursa Işıklar Askeri Lisesi'nde eğitim gördü. 1962 yılında Talat Aydemir'in darbe girişiminin ardından Harp Okulu'ndan ayrıldı. Daha sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde eğitimine devam eden Altaylı, 1967 yılında mezun oldu.
1968-1973 yılları arasında MİT'te Sovyetler Birliği ve Doğu Avrupa üzerine çalışan Altaylı, Almanya ve Avusturya'da da eğitim aldı. 1974 yılında MİT'ten ayrılmasının ardından MHP'nin Almanya teşkilatında görev yaptı ve Hergün gazetesinde çalıştı.
Altaylı'nın sonraki döneminde Orta Asya çalışmaları ve yazarlık faaliyetleri öne çıktı. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından bölgedeki yeni cumhuriyetlerin yapılanması konusunda çalışmalar yürüttüğü bilgisi biyografilerinde yer aldı.
ENVER ALTAYLI'NIN YARGI SÜRECİ
Enver Altaylı, 2017 yılında FETÖ soruşturması kapsamında gözaltına alındı ve tutuklandı. Ankara 16. Ağır Ceza Mahkemesi, 8 Kasım 2021 tarihinde Altaylı'yı "siyasi ve askeri casusluk" suçundan 13 yıl 4 ay, "silahlı terör örgütüne üyelik" suçundan ise 10 yıl hapis cezasına çarptırdı. Böylece toplam hapis cezası 23 yıl 4 ay oldu.
Yerel mahkemenin kararına ilişkin istinaf incelemesinde de mahkumiyet hükümlerinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirmesi yapıldı.
Altaylı hakkında ayrıca Necip Hablemitoğlu suikastına ilişkin hazırlanan iddianamede "tasarlayarak öldürmeye azmettirme" suçlaması yöneltildi. Bu ifade, söz konusu iddianamede yer alan suçlama niteliğindedir.
Enver Altaylı, istihbarat geçmişi, Sovyetler Birliği ve Orta Asya üzerine çalışmaları, yazarlık faaliyetleri ve yargı süreciyle uzun yıllardır kamuoyunun gündeminde yer alan isimlerden biri oldu.
