Antalya Kekova açıklarındaki 4 bin 500 yıllık gemi batığında amforalar ve taş çapalar bulundu. Keşif, antik deniz ticaretine ışık tutuyor.
Dünyanın en eski gemi batığının nerede bulunduğu, Antalya’nın Kekova Adası açıklarında gerçekleştirilen su altı araştırmalarının ardından yeniden gündeme geldi. Yaklaşık 4 bin 500 yıllık olduğu değerlendirilen gemi kalıntıları, insanlık tarihinin en eski deniz ticareti faaliyetlerine ilişkin önemli bilgiler sunuyor.
Akdeniz Üniversitesi öncülüğünde yürütülen su altı arkeolojisi çalışmalarında, Antalya’nın Demre ilçesi açıklarındaki Kekova Adası yakınlarında Erken Tunç Çağı’na ait olabileceği değerlendirilen bir gemi batığı tespit edildi. Araştırmacılar, batığın yaklaşık 4 bin 400 ila 4 bin 700 yıllık olabileceğini belirtiyor. Kekova açıklarındaki batık ilk olarak 2024 yılında gerçekleştirilen su altı araştırmalarında bulundu. Kültür ve Turizm Bakanlığının izinleri doğrultusunda 2026 yılında sürdürülen kazılarda ise geminin taşıdığı yükler gün yüzüne çıkarıldı.
Deniz yüzeyinin yaklaşık 30 metre altında bulunan batıkta 30’dan fazla amfora ve üç büyük taş çapa tespit edildi. Geminin ahşap gövdesi günümüze ulaşamazken deniz tabanında korunan seramik kaplar, binlerce yıl önce gerçekleştirilen ticaret faaliyetlerine ilişkin önemli ipuçları sağladı. Arkeologların incelemelerine göre geminin yaklaşık 10 metre uzunluğunda bir ticaret teknesi olduğu tahmin ediliyor. Geminin Doğu Akdeniz kıyılarından hareket ederek Girit veya Troya yönüne ilerlediği değerlendiriliyor. Ancak geminin kesin güzergahı ve hangi nedenle battığı henüz bilinmiyor.
Batıktan çıkarılan amforalar üzerinde gerçekleştirilen incelemelerde bazı kapların içerisinde organik kalıntılar bulundu. Bu kalıntıların zeytinyağı, şarap veya ağaç reçinesi gibi ürünlere ait olabileceği değerlendiriliyor. Kapların içeriğinin kesin olarak belirlenmesi için bilimsel çalışmalar devam ediyor.
Kazılarda dikkat çeken buluntulardan biri de üzerinde dokuz farklı işaret bulunan amfora oldu. Araştırmacılar, bu kabın süt ürünlerinin hazırlanmasında kullanılan bir yayık amforası olabileceğini değerlendiriyor. Söz konusu buluntu, dönemin denizcilerinin gemilerdeki beslenme alışkanlıklarına ilişkin yeni soruları gündeme getiriyor.
Akdeniz Üniversitesi öğretim üyesi Hakan Öniz’in bilimsel sorumluluğunda gerçekleştirilen çalışmalarda, amforaların biçimleri ve üretim özellikleri de incelendi. Buluntuların Mısır ve Doğu Akdeniz’de Erken Tunç Çağı’na tarihlenen seramiklerle benzerlik göstermesi, geminin yaklaşık 4 bin 500 yıllık olabileceği değerlendirmesini güçlendirdi.
Kekova batığının dünyanın bilinen en eski gemi batığı olabileceği belirtilse de bu unvan henüz kesinleşmiş değil. Yunanistan’ın Dokos Adası açıklarında bulunan ve MÖ 2700-2200 yılları arasına tarihlenen batık da dünyanın en eski gemi kalıntıları arasında gösteriliyor. Uzmanlar, Kekova’daki buluntuların kesin yaşının belirlenebilmesi için daha kapsamlı bilimsel değerlendirmelere ihtiyaç bulunduğunu vurguluyor. Geminin ahşap bölümlerinin günümüze ulaşmaması, radyokarbon yöntemiyle doğrudan tarihlendirme yapılmasını da zorlaştırıyor.
