Türkiye’de yaklaşık 17 milyon emekli bulunurken, birçok kişi emekli olduktan sonra çalışma hayatına devam edip edemeyeceğini ve bu durumda emekli maaşının kesilip kesilmeyeceğini araştırıyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, emeklilerin çalışma hayatına dönmesiyle ilgili merak edilenleri açıkladı.
SGDP SİSTEMİ NASIL İŞLÜYOR?
Karakaş, emekli olduktan sonra özel sektörde çalışmak isteyenler için Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) sisteminin devreye girdiğini belirtti. 2008 yılı Ekim ayından önce sigortalı olan kişilerin, emekli aylıklarını almaya devam ederken aynı zamanda özel sektörde çalışabileceğini ifade eden Karakaş, bu noktada işe giriş bildirgesinde yapılacak tercihin büyük önem taşıdığını söyledi.
İşveren tarafından SGK’ya verilen işe giriş bildirgesinde “SGDP” seçeneğinin işaretlenmesi halinde emeklinin maaşının kesilmediğini belirten Karakaş, bu durumda kişinin hem emekli aylığını hem de çalıştığı iş yerinden aldığı maaşı aynı anda alabileceğini kaydetti.
ÇALIŞAN EMEKLİ DAHA AZ PRİM ÖDÜYOR
Çalışan emeklilerden kesilen prim oranlarının normal çalışanlara göre daha düşük olduğuna da dikkat çeken Karakaş, SSK kapsamında çalışan emekli olmayan kişilerden işsizlik sigortası ve SGK primi olarak toplam yüzde 15 kesinti yapıldığını, emeklilerde ise bu oranın yaklaşık yarısı kadar kesinti olduğunu söyledi.
Örnek veren Karakaş, brüt 60 bin lira maaşla çalışan bir emeklinin maaşından yaklaşık 4 bin 500 lira SGDP primi kesildiğini, emekli olmayan bir çalışan için ise bu kesintinin yaklaşık 9 bin liraya ulaşabileceğini belirtti. Ayrıca SGDP kapsamında çalışan emeklilerin iş kazası veya meslek hastalığı durumlarında SGK’nın sunduğu haklardan yararlanabildiğini ifade etti.
KAMUDA ÇALIŞAN EMEKLİLER İÇİN FARKLI UYGULAMA
Ancak bu uygulamanın kamu kurumlarında geçerli olmadığını vurgulayan Karakaş, genel bütçeli daireler, belediyeler, KİT’ler ve sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşlarda çalışan emeklilerin maaşlarının kesildiğini belirtti. Kamuya yeniden atanan emeklilerin aynı anda hem emekli aylığı hem de kamu maaşı alamadığını söyledi.
KENDİ İŞİNİ KURAN EMEKLİLER DAHA AVANTAJLI
Karakaş ayrıca emekli olduktan sonra kendi iş yerini açan veya şirket ortağı olan kişiler için daha farklı bir durum olduğunu belirtti. 2008 yılı Ekim ayından önce sigortalı olan emeklilerin kendi adına çalışması halinde maaşlarından herhangi bir sosyal güvenlik destek primi kesilmediğini ve emekli aylıklarının da düşmediğini ifade etti.
İKİNCİ EMEKLİLİK MÜMKÜN MÜ?
Öte yandan Karakaş, emekli olduktan sonra çalışırken ödenen SGDP primlerinin ikinci bir emeklilik hakkı sağlamadığını da hatırlattı. Bu primlerin yaşlılık, malullük veya ölüm sigortası gün sayısına eklenmediğini belirten Karakaş, söz konusu ödemelerin emekli maaşını artırmadığını ve geri alınmasının da mümkün olmadığını dile getirdi.
Karakaş, emeklilerin çalışma kararı alırken özellikle SGDP tercihinin doğru yapıldığından emin olmaları gerektiğini vurgulayarak, bu detayın emekli maaşının kesilip kesilmeyeceğini belirleyen en önemli unsur olduğunu söyledi.
