Bilim insanlarının yaptığı yeni DNA analizleri, kedilerin insanlarla ilişki kurmaya sanılandan çok daha geç başladığını ortaya koyuyor. Araştırmaya göre evcilleştirme, Levant bölgesinde değil Kuzey Afrika’da ve yaklaşık 3.500–4.000 yıl önce gerçekleşti. Bu sonuç, kedilerin evcilleştirme tarihine dair bilinenleri büyük ölçüde değiştiriyor.
Afrika yabani kedisi tüm evcil kedilerin atası
Yeni bulgular, günümüz evcil kedilerinin tamamının Afrika yabani kedisinden türediğini doğruluyor. Araştırmacılar, Anadolu, Avrupa ve Kuzey Afrika’daki arkeolojik alanlarda bulunan kemiklerden aldıkları DNA örneklerini inceleyerek sürecin tarımın doğduğu Levant’ta başlamadığını, çok daha sonra Kuzey Afrika’da şekillendiğini tespit etti.
Mısır’da evcilleşmenin yükselişi
Elde edilen veriler, kedilerin evcilleştirilmesinin Mısır’da başladığını düşündürüyor. Firavun döneminde kediler:
-
Sanat eserlerinde yer aldı,
-
Mumyalandı,
-
Koruyucu hayvan olarak kutsandı.
Bu yakın ilişki zamanla kedilerin fareleri kontrol etmek için kullanılmasına ve gemilerle Akdeniz’e yayılmasına yol açtı.
Kediler Avrupa’ya sandığımızdan geç geldi
Kedilerin Avrupa’ya ulaşması da yeni bulgularla güncellendi. Araştırmaya göre kediler:
-
Avrupa’ya yalnızca 2.000 yıl önce, Romalılarla birlikte geldi,
-
Daha sonra İpek Yolu boyunca Çin’e kadar yayıldı.
Bugün Antarktika hariç her kıtada bulunmaları bu uzun yolculuğun bir sonucu.
Çin’de insanlarla yaşayan yabani leopar kedileri
Araştırmada dikkat çeken başka bir bulgu daha var. Evcilleştirilmiş kediler ortaya çıkmadan çok önce Çin’de yabani leopar kedilerinin insan yerleşimlerinin yakınında yaşadığı belirlendi. Bu ilişki “kommensal yaşam” olarak tanımlanıyor; yani iki türün birbirine zarar vermeden aynı alanda bulunması. Leopar kedisi günümüzde hâlâ Asya’da yabani olarak yaşamaya devam ediyor. Bu tür, daha sonra evcil kedilerle çiftleştirilerek Bengal kedisi cinsinin oluşmasında da rol oynadı.
Araştırma nerede yayımlandı?
Kedilerin evcilleştirilme tarihine ışık tutan bu kapsamlı çalışma, Science ve Cell Genomics dergilerinde yayımlandı.
