Tarım ve Orman Bakanlığı, “Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği” kapsamında son iki yılda hayata geçirilen düzenlemelerle gıda etiketlerinde köklü değişikliklere gitti. Yapılan düzenlemelerle birlikte etiketlerin daha okunabilir hale getirilmesi, yanıltıcı görsel ve ifadelerin önlenmesi ve gıda okuryazarlığının artırılması hedeflendi.
Yeni gıda bileşenleri ve kapsam dışı ürünler belirlendi
Düzenlemeler kapsamında Avrupa Birliği’nin gıda listesinde yer alan ve Türkiye’de kullanımına izin verilen 189 yeni gıda bileşeni mevzuata dahil edildi. Buna karşılık, GDO’lu mikroorganizma kullanımı, domuz kaynaklı içerikler veya böcek içermesi gibi gerekçelerle 32 gıda bileşeninin kullanımına izin verilmedi.
Etiketlerde şeffaflık zorunluluğu artırıldı
Yeni düzenlemelerle birlikte gıdaların adı ve net miktarının tüketicinin kolayca görebileceği şekilde etiket üzerinde yer alması zorunlu hale getirildi. Alkol, şeker veya tatlandırıcı içeren ürünlerde ise bu bilgilerin daha belirgin ve ayrı bir şekilde sunulması şartı getirildi.
Yanıltıcı ifade ve görsellere yasak
Aroma verici kullanılan ürünlerde gerçek gıda görsellerinin kullanımı yasaklanırken, ürünün “aromalı” olduğunun açıkça belirtilmesi zorunlu hale getirildi. Ayrıca “... tadında”, “... lezzeti”, “... keyfi” gibi tüketicide yanlış algı oluşturabilecek ifadelerin kullanımı da engellendi. Tereyağı aromalı ürünlerde “tereyağı tadında” ifadesi, çikolata benzeri ürünlerde “çikolata keyfi” gibi tanımlamalar ve dondurma benzeri buzlu ürünlerde “dondurma lezzeti” gibi ifadeler artık kullanılamayacak. Zeytinyağı hariç bitkisel yağlarda zeytin görselleri ve zeytinyağı algısı oluşturacak ifadeler de yasak kapsamına alındı.
Restoran menüleri ve toplu tüketim yerlerinde yeni kurallar
Toplu tüketim alanlarında satılan veya servis edilen ürünlerde içerik bilgisinin açık şekilde belirtilmesi zorunlu hale getirildi. Yer fıstığı kullanılan ürünlerde “fıstıklı” yerine “yer fıstıklı” ifadesinin kullanılması gibi daha net tanımlamalar yapılması gerektiği belirtildi. Menülerin ayrıca enerji ve içerik bilgisi açısından daha şeffaf olması şartı getirildi.
Köy ürünü ve ithal algısına da sınırlama
“Köy ürünü” algısı oluşturabilecek marka ve ifadelerin kullanımına sınırlama getirilirken, yurt içinde üretilen ürünlerde ithal algısı yaratacak görsel ve ifadelerin de yasaklandığı bildirildi. Benzer şekilde ithal ürünlerde yerli üretim izlenimi oluşturacak unsurların da kullanılamayacağı ifade edildi.
Düzenleme kapsamında gıdaların silah, kafatası, beyin, dudak ve göz gibi şekillerde piyasaya sürülmesi yasaklandı. Krema içermeyen ürünlerde “krema” ifadesi yerine “krema sos” kullanılması zorunlu hale getirildi. Bitki çaylarında hazırlama yönteminin etiket üzerinde açıkça belirtilmesi şartı getirildi.
