Karadeniz'de ticari gemilere yönelik saldırılar, Samsun'un Rusya ve Ukrayna ile ticaretinde güvenlik endişesini artırdı. ASKON Başkanı Ahmet Alp Doğru, özellikle Samsun Limanı üzerinden Rusya'ya yapılan yaş meyve ve sebze ihracatında sevkiyatların aksayabileceğini, alternatif güzergahların ise maliyetleri yükselteceğini vurguladı. SAMSİAD Başkanı Süleyman Ferşat Eldemir ise sorunun artık yalnızca bir lojistik problem olmadığını, Türkiye ekonomisini ilgilendiren stratejik bir risk haline geldiğini söyledi. Eldemir, Karadeniz'de güvenli ticaret koridorları oluşturulması ve ticari gemilerin can ve mal güvenliğinin garanti altına alınması çağrısında bulundu.
İHRACAT BÜYÜK ÖLÇÜDE RİSKTE!
ASKON Şube Başkanı Doğru, saldırıların Samsun'un Rusya ile ticaretinde önemli bir lojistik risk oluşturduğuna dikkat çekti. Samsun Limanı'nın Rusya'ya yapılan yaş meyve ve sebze ihracatında önemli bir çıkış kapısı olduğunu belirten Doğru, saldırıya uğrayan Ro-Ro gemilerinin bu ürünleri taşımasının sevkiyatlarda iptal ve gecikme riskini artırdığını ifade etti. Doğru, özellikle çabuk bozulan yaş meyve ve sebzelerin sevkiyatında yaşanabilecek aksaklıkların ürünlerin üreticinin elinde kalmasına neden olabileceği uyarısında bulundu.
NAKLİYE KAPASİTESİ DARALIYOR
Güvenlik riskleri nedeniyle bazı Türk armatör ve gemi işletmecilerinin bölgeye sefer yapmaktan kaçındığını belirten Doğru, bu durumun Rusya hattındaki nakliye kapasitesini daraltabileceğini söyledi. Karadeniz hattının kullanılamaması halinde ihracatçıların alternatif güzergahlara yöneldiğini belirten Doğru, Gürcistan üzerinden karayolu taşımacılığının değerlendirilebileceğini ancak sınır kapılarındaki yoğunluk ve uzun taşıma sürelerinin maliyetleri artırarak ihraç ürünlerinin rekabet gücünü olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
İTHALATTA DA ARZ GÜVENLİĞİ RİSKİ
Doğru, sorunun yalnızca ihracatla sınırlı olmadığını, Rusya’dan petrol, doğal gaz, buğday ve mısır gibi kritik ürünlerin tedarikinde de risk oluşabileceğini belirtti. Karadeniz’de tanker ve kuru yük gemilerinin hedef alınmasının hammadde akışını ve enerji arz güvenliğini etkileyebileceğini ifade eden Doğru, artan saldırılar nedeniyle Türkiye’nin Rus limanlarından petrol ithalatını azaltmak zorunda kaldığını söyledi.
KÖMÜR FİYATI DOLAR BAZINDA YÜZDE 40 ARTTI
SAMSİAD Başkanı Süleyman Ferşat Eldemir de Karadeniz’deki saldırıların ekonomik etkilerinin şimdiden görülmeye başladığını belirtti. Rusya üzerinden yapılan kömür, Ukrayna üzerinden gerçekleştirilen tahıl sevkiyatları başta olmak üzere birçok ürünün taşınmasında ciddi aksamalar yaşandığını ifade eden Eldemir, gemilerin can ve mal güvenliği açısından risk altında olduğunu söyledi. Sigorta şirketlerinin gemilere taşıma sigortası yapmakta isteksiz davranmasının sorunu büyüttüğünü belirten Eldemir, bunun başta Samsun olmak üzere Karadeniz üzerinden ticaret yapan firmaları doğrudan etkilediğini kaydetti. Eldemir, kömür fiyatlarının dolar bazında yaklaşık yüzde 40 arttığını belirterek, tahıl ve gübrede de benzer bir risk bulunduğunu söyledi.
GEMİLERİN BEKLEMESİ MALİYETİ ARTIRIYOR
Rusya ve Ukrayna’daki liman ve depolarda ürünlerin birikmesinin lojistik zincirinin tıkanmasına neden olduğunu belirten Eldemir, gemilerin personelleriyle birlikte güvenli bölgelerde veya açıkta beklemek zorunda kaldığını ifade etti. Bekleyen her geminin işletmeler açısından ilave maliyet oluşturduğunu belirten Eldemir, liman ve tersanelerde gemilerin güvenli şekilde demirleyebilmesi, bakım ve teknik hizmetlerini sürdürebilmesinin de önem kazandığını söyledi. Karadan alternatif taşıma güzergahlarının değerlendirilebileceğini ancak deniz taşımacılığının kapasitesini karşılayacak alternatiflerin devreye alınmasının zaman alacağını belirten Eldemir, artan lojistik maliyetlerin hammadde ve üretim maliyetlerine yansıyacağını dile getirdi.
TİCARETİN İKİ TARAFI DA ETKİLENİYOR
Eldemir, Rusya ve Ukrayna’ya ihracat yapan firmaların da siparişlerini sevk etmekte ve ihracat bedellerini tahsil etmekte sıkıntılar yaşayabileceğine dikkat çekti. Karadeniz’deki güvenlik sorununun artık yalnızca firmaların yaşayabileceği bir lojistik problem olmadığını belirten Eldemir, gelişmelerin bölgesel ve Türkiye ekonomisini ilgilendiren stratejik bir risk haline geldiğini söyledi.
İHRACAT YAPIYOR OLSAYDIM TEDİRGİN OLURDUM
Doğru da Karadeniz’de Rusya ve Novorossiysk hattında seyreden ticari gemilere yönelik saldırıların Samsun iş dünyasında tedirginlik oluşturabileceğini belirtti. Saldırıların kim tarafından gerçekleştirildiğinin netlik kazanmadığını ifade eden Doğru, bu nedenle konuya ilişkin değerlendirmelerde temkinli olunması gerektiğini söyledi. Karadeniz’in karşı kıyısına ihracat yapan firmaların gelişmelerden dolayı endişe yaşayabileceğini belirten Doğru, “Ben de böyle bir ihracat yapıyor olsaydım ben tedirgin olurdum” dedi. Doğru, gemilerin saldırıya uğramasının özellikle gemi sahipleri ve personel açısından ciddi bir can güvenliği riski oluşturduğunu belirterek, yakın zamanda saldırıya uğrayan bir geminin aşçısının hayatını kaybettiğini, yaralanan bazı gemi personelinin ise Samsun’a getirildiğini söyledi.
GÜVENLİ TİCARET KORİDORU ÇAĞRISI
Eldemir, Karadeniz’de ticari gemilerin güvenliğini sağlayacak uluslararası bir mekanizmanın bir an önce oluşturulması gerektiğini belirterek, güvenli ticaret koridorlarının hayata geçirilmesi çağrısında bulundu. Karadeniz’e kıyısı bulunan ülkelerin aynı masa etrafında buluşmasının hem ticaretin güvenli şekilde sürdürülmesi hem de bölgede kalıcı barışın sağlanması açısından fırsata dönüştürülebileceğini belirten Eldemir, Samsun’un beklentisinin Karadeniz’in yeniden güvenli bir ticaret denizi haline gelmesi olduğunu söyledi.
