Kültür ve Turizm Bakanlığınca hayata geçirilen Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin Samsun durağında, geleneksel el sanatları ziyaretçilerle buluşurken, Geleneksel El Sanatları ustası Gülşen Karabayır da mesleğinin inceliklerini sanatseverlere aktarıyor. Festival kapsamında kurulan el sanatları alanında çalışmalarını sergileyen Karabayır, 15 yıldır bitkisel örücülük ve Bafra zembili yapımıyla uğraşıyor.
"İNSANLAR GEÇMİŞTE MISIRLA SEPET VE ÇANTA YAPMIŞLAR BİZDE BU GELENEĞİ YAŞATMAYA ÇALIŞIYORUZ"
Usta öğretici Karabayır, Bafra zembilinin Samsun’un önemli kültürel değerlerinden biri olduğunu söyledi. Mısırın yörede yoğun olarak yetiştirilen bir ürün olduğunu belirten Karabayır, “İnsanlar geçmişten bu yana mısırı kullanım alanı olarak değerlendirmiş. Genelde sepet, çanta ve günlük hayatta kullanılan çeşitli eşyalar üretmişler. Biz de bu geleneği yaşatmaya çalışıyoruz.” dedi.
El sanatlarına yönelmesinde annesinin büyük etkisi olduğunu anlatan Karabayır, “Annem çocukluğumda çok güzel dikiş diker, örgü örerdi. Onu izleyerek büyüdüm. Daha sonra ben de el sanatlarına gönül verdim. Sevdiğim bir işi yapıyorum.” ifadelerini kullandı.
BAFRA ZEMBİLİ DOĞAL MALZEMELERLE ÜRETİLİYOR
Bafra zembilinin tamamen doğal malzemeler kullanılarak üretildiğini vurgulayan Karabayır, Kızılırmak Deltası’nda yetişen kındıra sazı ile mısırın dış yapraklarının ince işçilikle örülmesi sonucu ortaya çıktığını belirtti. Karabayır, geleneksel el sanatlarının korunmasının önemine işaret ederek, “Bu ürünler sadece bir eşya değil, aynı zamanda kültürümüzün bir parçası. Gençlerin de bu sanatlara ilgi göstermesini ve bu mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasını istiyorum.” diye konuştu.
Bafra zembili, 2016 yılında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaret tescili alarak Samsun’un önemli kültürel değerleri arasında yerini aldı.
BAFRA ZEMBİLİ NASIL YAPILIYOR?
Bafra zembili, Kızılırmak Deltası’nda yetişen mısırın dış yaprakları ile kındıra sazının bir araya getirilmesiyle yapılıyor. Hasat sonrası toplanan mısır yaprakları kurutulup temizleniyor ve örmeye uygun hale gelmesi için suyla nemlendiriliyor. Ardından kındıra sazı iskelet olarak kullanılarak mısır yaprakları ince işçilikle sarılıp örülüyor. Tamamen doğal malzemelerle üretilen zembil, sepet ve çanta gibi farklı kullanım alanlarına sahip olurken aynı zamanda geleneksel el sanatları arasında önemli bir yer tutuyor.
