Çarşamba Kıvratması, sadece bir tatlı değil, Samsun’un gastronomi mirasının en değerli parçalarından biridir. Klasik baklavadan farklı olarak şerbetsiz (kuru) tüketilmesi veya hafif bir şerbetle sunulması, onu modern damak tadına uygun, hafif ve kıtır bir seçenek haline getiriyor. İşte bu kültürel mirası mutfağına taşımak isteyenler için gerçek Samsun Çarşamba Kıvratması tarifi ve püf noktaları.
Geleneksel Çarşamba Kıvratması İçin Malzeme Listesi
Çarşamba Kıvratması’nın en büyük özelliği, hamurunun ipek gibi ince açılmasıdır. Geleneksel yapıda aşağıdaki malzemeler kullanılır:
2 adet yumurta, 1 çay bardağı yoğurt, 1 çay bardağı sıvı yağ, 1 yemek kaşığı sirke, bir fiske tuz ve aldığı kadar un (yaklaşık 3-3,5 su bardağı), 1 çay bardağı su, 1 paket kabartma tozu, 1 paket vanilya.
İç Harcı İçin: 500 gram ince çekilmiş fındık içi ve 1 su bardağı toz şeker (isteğe bağlı).
Üzeri İçin: Yarım paket margarin, yarım çay bardağı sıvı yağ.
Çarşamba Kıvratması Hamuru Nasıl Hazırlanır?
Samsun mutfağında hamur işleri sabır ve ustalık gerektirir. Çarşamba Kıvratması yapımına başlarken sıvı malzemelerin oda sıcaklığında olması, hamurun elastikiyetini artırır. Yoğurma kabına yumurta, yoğurt, sıvı yağ ve sirkeyi alarak homojen bir karışım elde edene kadar karıştırın. Unu azar azar ekleyerek kulak memesi yumuşaklığında, ele yapışmayan bir hamur elde edin.
Hazırladığınız hamuru en az 30-45 dakika boyunca nemli bir bez altında dinlendirin. Bu dinlenme süreci, gluten yapısının gevşemesini sağlayarak yufkaların yırtılmadan, adeta "gazete kağıdı okuyacak kadar" ince açılmasına olanak tanır. Dinlenen hamurdan ceviz büyüklüğünde bezeler hazırlayın. Her bir bezeyi nişasta ve un karışımı kullanarak mümkün olduğunca büyük ve ince şekilde açın.
Kıvratma Şekli Vermenin İncelikleri ve Pişirme
Yufka açıldıktan sonra, üzerine bol miktarda çekilmiş fındık içi serpilir. Samsun’un orijinal tarifinde fındık, şekerle karıştırılarak kullanılır; ancak şekersiz versiyonları da mevcuttur. Yufkanın bir kenarından başlanarak ince bir oklavaya gevşekçe sarılır. Oklavanın iki ucundan ellerle merkeze doğru büzülür (kıvratılır). Bu büzme işlemi, tatlıya adını veren karakteristik "kıvratılmış" görüntüyü verir.
Oklavadan yavaşça çıkarılan rulo hamur, yağlanmış tepsiye dizilir. Tüm bezeler aynı şekilde hazırlandıktan sonra, üzerlerine eritilmiş ve tortusu alınmış sıcak tereyağı gezdirilir. Tereyağının tortusuz olması, pişme esnasında üzerinde yanık lekeleri oluşmasını engeller. 180 derece önceden ısıtılmış fırında, altı ve üstü altın sarısı renk alana kadar yaklaşık 35-40 dakika pişirilir. Çarşamba Kıvratması fırından çıktıktan sonra kendi halinde soğumaya bırakılır.
Çarşamba Kıvratması Püf Noktaları ve Sunum
Bu tatlının en büyük ayırt edici özelliği uzun süre tazeliğini korumasıdır. Şerbetsiz olarak tüketildiğinde kapalı bir kutuda haftalarca kıtırlığını kaybetmez. Eğer şerbetli tercih edilecekse, soğuk tatlıya ılık şerbet dökülerek bir süre dinlendirilmelidir. Ancak gerçek bir Samsun Çarşamba Kıvratması, fındığın doğal aromasıyla kuru şekilde yenildiğinde gerçek kimliğini bulur.
Önemli Maddeler:
Fındık Kalitesi: Kullanılan fındığın taze ve kaliteli olması, tatlının lezzetini doğrudan etkileyen en önemli unsurdur.
İnce Yufka: Yufkanın kalın olması tatlının ağırlaşmasına neden olur; bu yüzden nişasta kullanımı dengeli tutulmalıdır.
Dinlendirme: Pişme sonrası hemen servis etmek yerine, yağın hamurla özdeşleşmesi için birkaç saat beklenmesi önerilir.
