Samsun’un 1908 yılına uzanan 118 yıllık sinema geçmişi, kapsamlı bir akademik araştırmayla kayıt altına alınıyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nde medya ve iletişim bilimleri alanında yüksek lisans çalışmasını tamamlayan Burcu Avcı Türkoğlu, kentin sinema kültürünü, eski salonlarını, seyirci profilini ve sinemanın şehir yaşamındaki yerini araştırdı. Samsun’un bugüne kadar bütüncül bir bilimsel çalışmayla ele alınmamış sinema tarihini inceleyen Türkoğlu, araştırmasını kitap ve dijital kent müzesi projeleriyle daha geniş kitlelere ulaştırmayı amaçlıyor. Araştırmanın kapsamına ilişkin bilgi veren Türkoğlu, Samsun’un köklü sinema geçmişine rağmen bu alanda kapsamlı bir bilimsel envanter bulunmadığına dikkat çekti. Çalışmada eski sinema salonlarının mimari özellikleri, gösterim türleri, seans bilgileri ve seyirci profillerinin yanı sıra kentin sinema kültürüne ilişkin sözlü tarih kayıtlarına da yer verildi. Yazar Baki Sarısakal, Eczacı Sadi Şenel ve Göz Doktoru Murat Mallı ile yapılan görüşmelerin yanı sıra Konak, Planet, Galaxy, Yıldız, Cep ve Park sinemalarının temsilcileri ve ailelerinin arşivleri de araştırmaya katkı sağladı.

118 YILLIK BİRİKİM KİTAPLAŞACAK
Araştırmanın yalnızca üniversite arşivlerinde kalmasını istemediklerini belirten Türkoğlu, akademik çalışmayı kitap haline getirerek kent kültürüne kazandırmayı hedeflediklerini söyledi. "Samsun’un Sinema Mekanları ve Kent Tarihi" başlığıyla yayımlanması planlanan eserin, kent arşivlerinden elde edilen belgeler, mekânsal analizler ve sözlü tarih kayıtlarıyla desteklenmesi öngörülüyor. Kitabın kütüphanelere, okullara, üniversitelere ve kent araştırmacılarına ulaştırılması amaçlanıyor. Türkoğlu, akademik çalışmaların toplumsal faydaya dönüşmesinin önemine işaret ederek, Samsun’un sinema geçmişini kapsayan geniş arşivin gelecek kuşaklara aktarılması gerektiğini vurguladı. Çalışmanın ortaokullarda okutulan Şehrimiz Samsun dersi için de bilimsel kaynak ve referans eser niteliği taşıyabileceğini belirten Türkoğlu, böylece öğrencilerin yaşadıkları kentin kültürel geçmişini ve sinema mirasını daha yakından tanıma fırsatı bulabileceğini ifade etti.
MEYDANA DİJİTAL MÜZE
Araştırmanın kent yaşamıyla buluşmasını sağlayacak en önemli projelerden biri ise Samsun Sinema Mekanları ve Dijital Hafıza Projesi. Proje kapsamında Cumhuriyet Meydanı’na interaktif kiosk ekranı yerleştirilmesi planlanıyor. Bu sistemle yalnızca mevcut arşivlerin sergilenmesi değil, vatandaşların da kent hafızasının oluşumuna katkı sunması hedefleniyor. Samsun'da yaşayanların yanı sıra şehir dışında ve yurt dışında bulunan Samsunlular da ellerindeki eski sinema biletlerini, fotoğrafları ve tarihi belgeleri çevrim içi platform üzerinden dijital arşive yükleyebilecek. Karadeniz Bölgesi’nde dijital kent hafızası alanında bir ilk olmasını hedefledikleri projeyle Samsun’un sinema geçmişinin yaşayan bir kültürel arşive dönüştürülmesi amaçlanıyor. Türkçe, İngilizce ve Arapça dil seçenekleriyle hazırlanması planlanan sistemde QR kod entegrasyonu da bulunacak. Böylece yerli ve yabancı ziyaretçiler, Cumhuriyet Meydanı'ndaki kiosk üzerinden eski sinema salonlarına ve tarihi belgelere ulaşabilecek, cep telefonları aracılığıyla dijital arşivi inceleyebilecek.

KURUMLARA İŞ BİRLİĞİ ÇAĞRISI
Kitap ve dijital müze projelerinin hayata geçirilmesi için kurumsal desteğin önem taşıdığını belirten Türkoğlu, Samsun Büyükşehir Belediyesi, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, üniversiteler, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarına iş birliği çağrısında bulundu. Samsun’un sinema ve mekân kültürünün ortak bir çalışmayla korunabileceğini ifade eden Türkoğlu, hazırlanan bilimsel envanterin ilerleyen dönemde ilçelerde gerçekleştirilecek yeni saha araştırmalarına da kaynaklık etmesini beklediklerini söyledi. Türkoğlu, 118 yıllık sinema mirasının yalnızca geçmişe ait belgelerden ibaret olmadığını, kentin toplumsal ve kültürel hafızasının önemli bir parçasını oluşturduğunu belirterek, bu birikimin gelecek kuşaklara aktarılması için tüm kent dinamiklerini ortak hareket etmeye davet etti.




