Samsun, gezginler için hem tarihsel bir saygı duruşu hem de doğayla iç içe bir dinlenme noktasıdır. Orta Karadeniz’in bu stratejik şehri, 19 Mayıs 1919 ruhunu yaşatan anıtlarından Kızılırmak’ın denize döküldüğü noktadaki geniş düzlüklere kadar her bütçeye ve ilgi alanına hitap eden duraklara sahiptir. Samsun’da gezginler için rehber niteliğindeki bu içerik, şehrin modern yüzü ile geleneksel dokusunu birleştiren ana rotaları güncel veriler ışığında ele almaktadır.
Samsun Kent Merkezinde Tarih ve Kültür Durakları
Samsun şehir merkezini keşfetmeye başlayan bir gezgin için ilk durak, kentin simgesi haline gelen Onur Anıtı’dır.Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel tarafından yapılan bu anıt, Atatürk’ün Samsun’a çıkışını temsil eder. Hemen sahil şeridinde yer alan ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün şehre geldiği vapurun birebir kopyası olan Bandırma Gemi Müzesi, Milli Mücadele dönemine dair orijinal belgeler ve materyallerle dönemin atmosferini yansıtır. Müze alanı içerisinde yer alan Milli Mücadele Parkı, açık hava sergileriyle ziyaretçilere geniş bir tarih turu imkanı sağlar.
Şehrin kültürel zenginliğini anlamak için bir diğer önemli nokta ise Samsun Kent Müzesi’dir. Eski demiryolu lojmanlarının restore edilmesiyle oluşturulan müze, kentin sosyal yaşantısından mutfak kültürüne, tütün üretim tarihinden mimari yapısına kadar geniş bir arşive sahiptir. Samsun’da gezginler için rehber arayışında olanlar için bu müze, şehrin kimliğini tek bir çatı altında tanıma fırsatı sunması bakımından kritiktir. Ayrıca, kentin hemen üst kısmında yer alan Amisos Tepesi, teleferik ulaşımı ve antik dönem buluntularıyla hem tarih meraklılarına hem de şehir manzarasını izlemek isteyenlere hitap eder.
Karadeniz’in Ekolojik Hazinesi: Bafra ve 19 Mayıs Rotaları
Samsun’un batı yakasına doğru ilerlediğimizde, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti karşımıza çıkar. 56 bin hektarlık bir alana yayılan bu devasa ekosistem, Türkiye’deki kuş türlerinin yaklaşık %75’ine ev sahipliği yapar. Deltada yer alan ziyaretçi merkezi, bisiklet rotaları ve sulak alan gözlem kuleleri,doğa fotoğrafçılığı ve bilimsel gözlem için profesyonel bir altyapı sunar. Yılkı atlarının ve mandaların doğal yaşam ortamında gözlemlenebildiği bu alan, Karadeniz’in en önemli biyolojik çeşitlilik merkezlerinden biridir.
Bafra ilçesi ise sadece doğasıyla değil, tescilli lezzetleriyle de gezginlerin uğrak noktasıdır. Coğrafi işaretli Bafra Nokulu ve Bafra Pidesi, bölgenin gastronomi turizmindeki gücünü temsil eder. İlçede bulunan İkiztepe Höyüğü, Tunç Çağı’ndan kalma kalıntılarıyla bölgenin prehistorik geçmişini belgelerken, Kızılırmak üzerindeki tarihi köprüler fotoğraf çekimi için estetik kareler sunar. Doğanın sessizliğini arayanlar için Bafra, hem sulak alanları hem de verimli tarım arazileriyle Samsun’un en karakteristik duraklarından biri olarak öne çıkar.
Batı Karadeniz Geçidinde Ladik ve Vezirköprü Keşifleri
Samsun’un iç kısımlarına doğru gidildiğinde, rakımın yükselmesiyle birlikte bitki örtüsü ve iklim değişmeye başlar.Ladik ilçesi, yüzen adalarıyla meşhur Ladik Gölü ve kış turizminin merkezi Akdağ Kayak Merkezi ile dört mevsim turizm potansiyeline sahiptir. Ladik’te bulunan Ambarköy Açık Hava Müzesi ise bölgenin geleneksel ahşap mimarisini koruma altına alan özgün bir projedir. Burada sergilenen 300 yıllık tahıl ambarları ve köy evleri, Karadeniz insanının doğayla olan uyumlu yapılaşma yeteneğini günümüze taşır.
Vezirköprü ilçesi ise Türkiye’nin en etkileyici doğal oluşumlarından biri olan Şahinkaya Kanyonu’na ev sahipliği yapar. Altınkaya Baraj Gölü üzerinde yer alan kanyon, 300 metreyi aşan kaya duvarlarıyla devasa bir geçit oluşturur.Feribot turlarıyla gezilebilen bu bölge, son yıllarda ekstrem sporlar ve doğa yürüyüşleri için uluslararası bir merkez haline gelmiştir. Kanyonun çevresindeki eski Vezirköprü evleri ve restore edilen tarihi çarşı, ilçenin Osmanlı döneminden kalma zengin kültürel dokusunu koruduğunu göstermektedir. Bu iç kesim rotaları, Samsun’da gezginler için rehber planlayanların mutlaka listesine dahil etmesi gereken, kentin sahil şeridinden farklı bir yüzünü temsil eden duraklardır.
