Yeni nesil elektrikli otomobillerin barındırdığı kamera, sensör ve sürekli veri toplama özellikleri savunma sanayisinde güvenlik endişelerini beraberinde getirirken, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu pek çok ülke stratejik ve askeri tesislerde kısıtlama kararları almaya başladı.
Türkiye'deki Savunma Kuruluşlarından Hamle
Gelişmiş kamera sistemleri ve internet bağlantılarıyla çevrenin haritasını çıkarabilen yabancı menşeli elektrikli araçların veri kontrolünün dışarıda olmasının yarattığı riskler, Türkiye'deki kritik kurumları harekete geçirdi. Bu kapsamda ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TUSAŞ Motor Sanayii (TEI) güvenlik gerekçesiyle yabancı elektrikli otomobillerin kampüslerine girişini kısıtladı.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan TEI Genel Müdürü Mahmut Faruk Akşit, Türkiye Gazetesi'ne yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Üreticilerimiz üretiyor, biz de onların her zaman yanında olmaya, onlara destek vermeye çalışıyoruz. Hem teknik anlamda hem de ihtiyaç duydukları girdilerin temini noktasında onların yanında olmaya çalışıyoruz. Güzel bir proje. Projede uygulamalı eğitim var. İçinde her şey düşünülmüş. Bir üreticinin birim alan verimini artırmaya yönelik uygulamalar var. Üreticinin maliyetini düşürmeye yönelik uygulamalar var. Atık yönetimi var projenin içinde. Bu da günümüzde çok çok önemli bir konu. Her şeyiyle düşünülmüş, güzelce hazırlanmış bir proje. Sağ olsunlar, Büyükşehir Belediyemiz de her projemizde, her çalışmamızda olduğu gibi finansal anlamda bizlere ve üreticilerimize destek olma noktasında her türlü katkıyı sağlıyor. Fındığın ne çileli bir serüveni olduğunu, ne şartlarda üretildiğini bilen birisiyim ve şu an hâlâ harmanda fındık görüyoruz. Hâlâ fındığı kurutmaya uğraşıyor üreticimiz. Gerçekten ülkemize çok ciddi anlamda döviz getirisi sağlayan bu ürün, oldukça meşakkatli bir yolculuk sonucunda üretiliyor ve pazara indiriliyor. Hâlâ bakın, üreticimiz kurutmaya çalışıyor. Budamayı tam anlamıyla yapmadığınız zaman bahçeyi yeterince havalandıramamış olursunuz. Çok ağaçtan çok fındık olur ama çok daldan çok fındık olmaz. Yani budamayı düzgün yapacağız. Gübrenin yersiz kullanımı fayda sağlamadığı gibi bazen sıkıntı da oluşturabiliyor. Siz o gübreyi bahçeye atıyorsunuz ama toprağınızın ona ihtiyacı yoksa fazladan bir maliyet unsuru oluşmuş oluyor. Bunlara dikkat etmek lazım. Toprak tahlili de bu projenin içinde olan bir şey. Toprak tahliline bağlı olarak gübreleme yapılacak olması da güzel bir şey. Tabii, bunların yanı sıra hastalık ve zararlılarla mücadele de önemli. Eğer yeterince mücadele etmezseniz fındık kurduyla, dalkıran zararlısıyla, küllemeyle ve günümüzde yoğun zarara neden olan kahverengi kokarcayla mücadele etmediğiniz takdirde ne kadar üretirseniz üretin, oradan ürün almanız ve para kazanmanız mümkün olmuyor. Son zamanlarda projede maliyeti azaltan unsurlar da olduğunu söyledik. File kullanımı, bugün hasat işçiliğini yüzde 70'lere varan oranda düşürüyor. Projede dal parçalama makinesinden de bahsedildi. Bu makine ortak kullanımda olacak. Dal parçalama makinesi, üreticinin budama artıklarının en iyi şekilde değerlendirilip organik gübreye çevrilebileceği bir çalışma olmuş. Bu da projeyi ayrıca önemli kılan unsurlardan birisi"
Polonya ve Diğer Ülkelerde Alınan Önlemler
Otomobillerin barındırdığı konum belirleme, mikrofon ve kamera sistemlerinin getirdiği istihbarat riskleri uluslararası alanda da tedbirleri artırdı. Şubat 2026 tarihinde harekete geçen Polonya ordusu, Çin üretimi otomobillerin koruma altındaki askeri tesislere girişini yasakladı. Aynı zamanda askeri personelin resmi telefonlarını bu araçların multimedya sistemlerine bağlaması da yasak kapsamına alındı.
Almanya'da Çin menşeli otomobillerin bazı istihbarat ve askeri tesislerin otoparklarına girişine izin verilmezken, sürücüler farklı park alanlarına yönlendiriliyor. Çekya'da ise belirli Tesla ve Volvo modelleri dahil olmak üzere Çin üretimi bazı araçlar askeri tesislerde kısıtlamalarla karşılaşıyor. Ayrıca Çekya'daki ORLEN grubuna bağlı bir şirket de dört stratejik sanayi tesisine Çin üretimi araçların girişini yasakladı.
İngiltere'deki bazı savunma kuruluşları elektrikli otomobiller için daha katı güvenlik kuralları uygularken, İsviçre internete sürekli bağlı araçların hassas askeri tesislerin yakınında kullanımını kısıtlıyor. Fransa'da askeri karşı istihbarat servisi BYD ve Tesla marka araçların yaratabileceği veri güvenliği riskleri konusunda uyarılar yapsa da ülke genelinde askeri tesisleri kapsayan resmi bir yasak bulunmuyor.
