İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Düriye Sıla Karagöz Özen, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında yaptığı açıklamada Türkiye'nin diyabet görülme sıklığında Avrupa'da ilk sırada bulunduğunu bildirdi. Doç. Dr. Özen, obezite artışına bağlı olarak tip 2 diyabetin ergenlik ve çocukluk çağına kadar indiğini vurgulayarak hastalığın erken belirtilerine karşı vatandaşları uyardı.
TÜRKİYE AVRUPA SIRALAMASINDA İLK SIRADA
Diyabetin hem ekonomik hem de sağlık hizmetleri açısından ciddi bir yük oluşturduğunu ifade eden Doç. Dr. Düriye Sıla Karagöz Özen, Türkiye'deki tablonun boyutuna dikkat çekti. Doç. Dr. Özen, konuya ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:
"Diyabet hastalığının sıklığının artması ve bu durumun hem ekonomik hem de sağlık hizmeti yükü oluşturuyor olması nedeniyle tüm dünyada 14 Kasım Dünya Diyabet Günü önemseniyor. Ne yazık ki diyabet sıralamasında Avrupa'da 1. sıradayız. Hâlen yıllardır Türkiye'deki diyabet hastalığı prevalansı Avrupa'da en üst seviyede bulunuyor. Aynı zamanda daha genç yaşlarda da artık tip 2 diyabeti görmeye başladık. Obezite sıklığının artması nedeniyle tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de buna bağlı ergenlik çağından itibaren hatta çocukluk çağında bile insülin direnci ve tip 2 diyabet görmeye başlıyoruz"
PREDİYABET DÖNEMİNDE ORGAN HASARI
Kilo artışıyla birlikte hipertansiyon ve diyabetin genç yaşlarda ortaya çıktığını belirten Doç. Dr. Özen, kan şekeri bozukluğunun belirti vermeden ilerleyebildiğini aktardı. Hastalığın henüz teşhis konulmadan önceki evrede de vücuda zarar verebildiğini kaydeden Özen, sözlerini şöyle sürdürdü:
Kilo artışı ile birlikte biz metabolik sendromun komponenti olan hipertansiyonu da diyabeti de çok daha genç yaşlarda görmeye başladık. O yüzden sağlıklı beslenme alışkanlıklarının oturtulması, sporun mutlaka gündelik hayatın içinde bir rutinimiz olarak çocukluk çağından itibaren bulunması önemli. Genç yaşta da olsa fazla kilolu olup ailede diyabet öyküsü bulunan ve diyabete bağlı semptomları taşıyan kişilerin de bir sağlık kuruluşuna başvurup taranmasını öneriyorum. Kan şekeri bozukluğu bir buzdağı gibi. Biz kan şekeri ile ilgili mekanizmalar bozulmaya başladığında hemen bunu hissetmeyebiliyoruz. Kişiler uzunca bir süre hafif bozuk kan şekeri ile semptomsuz olarak yaşayabiliyorlar. Hatta tetkiklerde de kan şekeri sınırda denilip yaşam tarzı değişikliğinin çok belki üstünde durulmadan geçilebiliyor veya kişi bunu anlayamayabiliyor. Artık insülin direnci çok yüksek düzeye geldiğinde, vücut bunu kompanse edemez hâle geldiğinde de diyabetin semptomları ortaya çıkıyor. Ama diyabetin semptomları ortaya çıkmadan önce de gösterilmiş ki diyabete bağlı komplikasyonlar başlıyor. Yani ne yazık ki prediyabet dönemi dediğimiz, aslında semptomların ortaya çıkmadığı dönemde de damar ile ilgili komplikasyonlar başlıyor. Yani göz bozulabiliyor, böbrek bozulabiliyor. Sinirlerle ilgili nöropati dediğimiz bozulmalar başlayabiliyor. O yüzden diyabet olmadan önce de kan şekerinin bozulabileceğini ve bunun kişiye zarar verebileceğini bilmek lazım.
HASTALIĞIN BELİRTİLERİ
Kan şekerinin yükselmesiyle ortaya çıkan şikayetleri sıralayan Doç. Dr. Özen, aşırı susama, sık idrara çıkma ve doymama hissinin dikkate alınması gerektiğini belirtti. Doç. Dr. Özen, belirtiler ve alınacak önlemlere dair şu bilgileri paylaştı:
"Artık aşikar kan şekeri yüksekliği olduğunda bizim çok klasik bildiğimiz çok su içme, çok idrara çıkma, doymama, aşırı yeme gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Bunlardan biri veya birkaçı birden bulunabilir. Eğer kan şekeri çok bozulduysa vücut katabolik sürece girip tersine kilo kaybetmeye başlayabilir. Hâlsizlik olabilir. Diyabetin artık çok kontrolsüz, çok yüksek kan şekeri olduğu dönemde keton üretimi ile birlikte hâlsizlik, yorgunluk olabilir. Diyabetin komplikasyonu olan nöropatiye bağlı ayak yanmaları, karıncalanma, his kayıpları olabilir. Ama en sık bildiğimiz çok su içme, çok idrara çıkma ve aşırı iştah artışıyla ortaya çıkıyor ve burada şüphelenmek ve bir sağlık kuruluşuna başvurmakta fayda var. Diyabet ülkemiz için de dünya için de çok ciddi bir problem. Lütfen yaşam tarzı değişiklikleri ile ilgili hepimiz çocukluk çağından itibaren beslenmeye, spora, belli aralıklarla kılavuzlarda önerilen aralıklarla ölçümlerimizi yaptırmaya dikkat edelim"
