Üniversite tercihi yaptıktan sonra beklentileriyle mevcut bölümü örtüşmeyen, şehir veya üniversite değiştirmek isteyen binlerce öğrenci, “yatay geçiş nasıl yapılır?” sorusunun yanıtını araştırıyor. Türkiye’de lisans ve ön lisans öğrencilerine tanınan bu hak sayesinde, belirli şartları sağlayan öğrenciler üniversite içi ya da üniversiteler arası geçiş yapabiliyor. Yatay geçiş süreci, başvuru takvimlerinden kontenjanlara, not ortalamasından merkezi puan şartlarına kadar dikkatle takip edilmesi gereken birçok detayı barındırıyor.
ÜNİVERSİTEDE YATAY GEÇİŞ NASIL YAPILIR? ŞARTLAR, TÜRLER VE MERAK EDİLENLER
Üniversitede okuduğu bölümden memnun olmayan, şehir değiştirmek isteyen ya da daha iyi akademik olanaklara sahip bir üniversiteye geçmeyi hedefleyen öğrenciler için yatay geçiş önemli bir hak sunuyor. YÖK tarafından belirlenen çerçeveye göre yapılan yatay geçiş işlemleri, belirli şartların sağlanması halinde üniversite içi ya da üniversiteler arası gerçekleştirilebiliyor.
YATAY GEÇİŞ NEDİR?
Yatay geçiş, bir öğrencinin kayıtlı olduğu ön lisans ya da lisans programından, aynı düzeydeki başka bir programa geçiş yapması anlamına geliyor. Dikey geçişten farklı olarak sınıf atlama söz konusu olmaz; öğrenci, eşdeğer bir programa yine aynı sınıf düzeyinde devam eder. Türkiye’de yatay geçiş uygulamaları Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından belirlenen esaslara göre yürütülür ve iki ana yöntem üzerinden yapılır: not ortalamasına dayalı yatay geçiş ve merkezi yerleştirme puanı ile yatay geçiş.
NOT ORTALAMASINA (AGNO) DAYALI YATAY GEÇİŞ
AGNO’ya dayalı yatay geçiş, en yaygın kullanılan yöntemlerin başında geliyor. Bu yöntemde öğrencinin, kayıtlı olduğu programda en az iki yarıyıl ders almış olması ve belirlenen not ortalamasını sağlaması gerekiyor. Genel şartlar arasında aktif öğrenci olmak, çoğu üniversitede en az 2.00/4.00 not ortalamasına sahip olmak ve başarısız ders bulunmaması yer alıyor. Popüler ve kontenjanı sınırlı bölümlerde ise fiili kabul ortalamaları 2.50–3.00 ve üzerine çıkabiliyor. Başvuru sürecinde öğrencilerin üniversitelerin ilan ettiği yatay geçiş takvimlerini ve kontenjanları yakından takip etmesi gerekiyor. Başvurular genellikle güz ve bahar yarıyılı başında alınıyor ve süreler oldukça kısa tutuluyor. Kabul edilen öğrenciler için intibak süreci başlıyor ve hangi derslerden muaf olunacağı fakülte veya bölüm kurulları tarafından belirleniyor.
MERKEZİ YERLEŞTİRME PUANI İLE YATAY GEÇİŞ
Merkezi yerleştirme puanı ile yatay geçiş, Ek Madde 1 kapsamında yapılan ve özellikle sınavda iyi puan almasına rağmen istemediği bir bölüme yerleşen öğrenciler için önemli bir fırsat sunuyor. Bu yöntemde esas alınan kriter, öğrencinin üniversiteye yerleştiği yıl aldığı YKS puanı oluyor. Başvurulacak bölümün, o yılki taban puanının öğrencinin puanından düşük ya da en fazla eşit olması gerekiyor. Merkezi puanla yapılan yatay geçişlerde çoğu zaman not ortalaması şartı aranmaz ya da daha esnek uygulanır. Bu geçiş türü; daha iyi bir üniversiteye geçmek, aynı puan türünde farklı bir bölüme yönelmek, şehir değiştirmek veya ücret ve burs avantajı sağlamak isteyen öğrenciler tarafından tercih ediliyor.
BAŞVURU SÜRECİNDE GEREKLİ BELGELER
Yatay geçiş başvurularında üniversitelere göre küçük farklılıklar olsa da genellikle şu belgeler talep ediliyor:
Öğrenci belgesi
Onaylı transkript
Ders içerikleri
ÖSYM yerleştirme sonuç belgesi
Kimlik fotokopisi, bazı üniversiteler ek olarak başvuru dilekçesi veya niyet mektubu da isteyebiliyor.
