Araç kiralama sektöründe kapsamlı bir değişim süreci başlıyor. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı” kamuoyunun ve sektör temsilcilerinin görüşüne açıldı. Yeni düzenlemeyle birlikte hem hizmet standartlarının yükseltilmesi hem de tüketici mağduriyetlerinin önlenmesi hedefleniyor.
YETKİ BELGESİ ZORUNLU OLACAK
Taslağa göre ticari amaçla araç kiralama faaliyeti yürüten tüm işletmeler için yetki belgesi alma zorunluluğu getiriliyor. Yetki belgesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefi olması ve iş yerinin konut olarak kullanılmaması şartı aranacak. Ayrıca kiralama faaliyetinden sorumlu kişilerin en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş olması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 belgesine sahip bulunması gerekecek.
Bakanlık, sektörü daha yakından izlemek amacıyla Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi’ni de devreye alacak. Başvurular ve bildirimler bu sistem üzerinden gerçekleştirilecek.
5 YAŞ VE 100 BİN KİLOMETRE SINIRI
Tüketici güvenliğini artırmaya yönelik en dikkat çekici düzenlemelerden biri ise kiralık araçlara getirilen yaş ve kilometre sınırı oldu. Klasik araçlar hariç olmak üzere 5 yaşını aşmış ya da 100 bin kilometrenin üzerinde olan araçlar kiraya verilemeyecek. Ayrıca işletmelerin en az 10 araca sahip olması, bunlardan en az 5’inin kendi mülkiyetinde bulunması gerekecek.
Büyükşehirlerde faaliyet gösteren firmalara ise çevreci bir zorunluluk getiriliyor. Filoda, biri Türkiye’de üretilmiş olmak üzere en az iki elektrikli veya hibrit araç bulundurulması şart koşulacak.
DEPOZİTO VE İPTAL ŞARTLARI NETLEŞİYOR
Yeni düzenleme depozito uygulamasına da sınırlama getiriyor. Buna göre 1–6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7–30 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek. Araç iadesinin ardından depozitonun 7 gün içinde tüketiciye iade edilmesi zorunlu olacak.
Ön ödemeli rezervasyonlarda ise tüketiciye önemli bir hak tanınıyor. Araç teslim saatinden 24 saat öncesine kadar hiçbir gerekçe gösterilmeksizin ve kesinti yapılmaksızın ücretsiz iptal hakkı sağlanacak.
EK ÜCRETLERE SINIR GELİYOR
Taslakta, kasko ve sigorta bedellerinin kiralama ücretine dahil edilmesi zorunlu hale getiriliyor. Olağan kullanım nedeniyle oluşan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ek ücret talep edilemeyecek. Mahkeme kararı olmadan “değer kaybı” adı altında ücret istenmesinin de önü kapatılacak.
Ayrıca bebek koltuğu, navigasyon ve HGS gibi donanımların talep edilmesi halinde ücretsiz sunulması gerekecek. Periyodik bakımları yapılmamış araçların kiralanmasına izin verilmeyecek, mevsim koşullarına uygun lastik temini de işletmenin sorumluluğunda olacak.
İLAN SİTELERİNE DE DENETİM
Yeni düzenlemeyle birlikte ilan platformlarına da sorumluluk yükleniyor. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin ilan vermesi engellenecek. Mevcut firmalara ise yeni sisteme uyum sağlamaları için 1 Ocak 2027 tarihine kadar süre tanınacak.
Taslağın yürürlüğe girmesiyle birlikte araç kiralama sektöründe daha kurumsal, denetlenebilir ve tüketici odaklı bir yapının oluşturulması hedefleniyor.
