Samsun Çarşamba'nın en önemli simgelerinden biri olan ve geleneksel yöntemlerle imal edilen yumurta topuk ayakkabı, teknolojiye ve değişen moda anlayışına rağmen popülerliğini koruyor. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen bu özel ayakkabı, yerel zanaatkarların ellerinde hayat bularak hem kültürel bir değer hem de turistik bir öğe olarak varlığını sürdürüyor.
ATA MESLEĞİ 80 YILDIR SÜRÜYOR
Çarşamba ilçesinde 15 yıldır yumurta topuk ayakkabı imalatı yapan Oğuzhan Gülşen, bu işin ata mesleği olduğunu ve 80 senedir sürdürüldüğünü söyledi. Çarşamba ayakkabısının ilçe turizmi ve kültürü için çok önemli bir değer olduğunu belirten Gülşen, tarihinin çok eski dönemlere dayandığını ifade etti. Sektördeki değişime dikkat çeken Gülşen, "Yaklaşık 50 yıl önce ilçede 250'nin üzerinde ayakkabı imalatçısı olduğunu ancak bu sayının günümüzde 6-7'ye kadar düştüğünü" açıkladı.
FABRİKASYON ÜRETİME KARŞI EL EMEĞİ
İmalatçı sayısındaki düşüşün nedenlerini sıralayan usta Gülşen, "2020 yılında belediye başkanı ve ticaret odası başkanıyla birlikte yumurta topuk ayakkabının tescilini aldık. Ancak imalatçı sayısı azaldı. Eskiden büyükşehirlerde fabrikasyon ayakkabı olmadığından ayakkabılar elde yapılıyordu. Bu nedenle çok sayıda ayakkabıcımız vardı. Ülkemiz sanayileştikçe ve ayakkabılar makinelerde üretilmeye başladıkça el yapımı ayakkabılar piyasadan çekilmeye başladı. Şu an 6-7 imalatçı kaldı. Biz de bu kültürü unutturmamak adına çalışıyoruz" dedi.
81 İLE KARGO İMKANI
Çarşamba ayakkabısını giymeye alışmış insanların başka ayakkabı giyemediğini ifade eden Gülşen, "Bu ayakkabı diğer illerde üretilmiyor. 81 ile kargo ile gönderiyoruz. İnsanlar gayet memnun kalıyor ancak artık insanlarımız genel olarak spor ayakkabıyı tercih ediyor. Bizim ayakkabılarımız özel günlerde, eski kültürleri yaşatmak için kullanılıyor. Sürekli giyen amcalarımız halen var. Ayrıca süs eşyası olarak küçük minyatür ayakkabılar da yapılmaya başlandı. Biz de üretmeye başladık, yoldan geçenler hediyelik olarak alıyor. İlçemizin simgesi olduğu için tercih ediliyor" ifadelerine yer verdi. Çarşamba Tarihi Köprüsü'nün yanındaki ayakkabı heykeliyle bu kültürü somutlaştırdıklarını belirten Gülşen, "Coğrafi işaret tescil belgesi alınmadan önce kültürel ayakkabı heykelimizi tarihi köprümüzün yanına koymayı başardık" diye konuştu.
